Uzasadnienie
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez T. Z. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [....] ha.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] ustalił lokalizację drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...]. Następnie organ decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] opisanej nieruchomości stanowiącej własność T. Z. oraz ustalił odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w wysokości [...] zł. Wskazana decyzja Wojewody [...] została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1192/08 uchylił w/w decyzję Ministra, jak i decyzję ją poprzedzającą.
Rozpoznając po raz drugi sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [....] stycznia 2010 r. ponownie orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta R. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność T. Z. i jednocześnie ustalił odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w wysokości [...] zł.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem T. Z. złożył odwołanie kwestionując jej zasadność.
Minister Infrastruktury, działający w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy, wskazując na treść art. 129 § 2 kpa stwierdził uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji wynika, iż decyzja organu I instancji została doręczona T. Z. w dniu [...] stycznia 2010 r., a zatem termin do złożenia od niej odwołania mijał dnia [...] lutego 2010 r. Tymczasem T. Z. odwołanie od przedmiotowej decyzji nadał w placówce pocztowej dnia [...] lutego 2010 r. W związku z powyższym Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Na postanowienie Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. Z., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. złożył za pośrednictwem organu wojewódzkiego, który z kolei w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] skierowanym do Ministra Infrastruktury wskazał, że przedmiotowe odwołanie wpłynęło w terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Zgodnie z treścią art. 134 kpa organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania zobowiązany jest do zbadania terminowości oraz dopuszczalności jego wniesienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy odwołanie T. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy czym wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy.
Odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 kpa. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może on być przedłużany lub skracany przez organ administracji publicznej, jest terminem procesowym obliczanym według przepisów kodeksu oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Wniesienie odwołania po terminie, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 kpa), powoduje, że organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w tej sytuacji odwołanie dotyczy decyzji organu pierwszej instancji, która uzyskała już przymiot ostateczności. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania.
W takiej sytuacji organ II instancji nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa (wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. została doręczona T. Z. w dniu [...] stycznia 2010 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Orzeczenie to zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W ocenie Sądu bezspornym w sprawie jest, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. upłynął w dniu [...] lutego 2010 r., a wobec tego przedmiotowe odwołanie T. Z. nadane w placówce pocztowej dopiero w dniu [...] lutego 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały prawne podstawy do wydania w trybie i na zasadach określonych w art. 134 kpa zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzającego uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do argumentów zawartych w złożonej skardze wyjaśnić należy, że są one niezasadne. Zgodnie z treścią art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że kontroli spełnienia wymogów formalnych prawidłowości wniesienia odwołania dokonuje organ odwoławczy, a nie organ I instancji. Żadne zatem poczynione w tym zakresie ustalenia (a szczególnie błędne, nieznajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym), dokonane w tym zakresie przez organ I instancji nie posiadają żadnej mocy prawnej i nie są prawnie wiążące dla organu odwoławczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.