Uzasadnienie
A. D., pismem z dnia 26 czerwca 2014 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/13. Wskazanym orzeczeniem Sąd uwzględnił skargę A. D. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 26 października 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...] róg pl. [...], hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że Prezydent [...], mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania powołanego wniosku oraz wezwania z dnia 12 czerwca 2014 r. do wykonania prawomocnego wyroku, nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że strony zostały poinformowane o tym, iż w związku z koniecznością zabezpieczenia środków pieniężnych przeznaczonych na realizację decyzji odszkodowawczej nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Jednocześnie podniósł, że skarżący został poinformowany, iż postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 30 listopada 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. D. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 26 października 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...] róg pl. [...] 8, hip. [... – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 441/13 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 4 kwietnia 2014 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 4 czerwca 2014 r.
Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent [...] nie wydał decyzji w ww. sprawie, a skarżący pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania powołanego wyroku. Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. – wystosowanym przez organ po wniesieniu skargi – strona została poinformowana, że nie było możliwym zakończenie sprawy w terminie określonym w ww. wyroku, a opisany wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie do dnia 30 listopada 2014 r.
Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3 191,93 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000,00 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/13.
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi oczekiwanej decyzji Prezydent [...] nie wydał. Za stanowiskiem takim przemawia również fakt, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 20 grudnia 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku skarżących. Dopiero zmotywowany wezwaniem skarżącego z dnia 12 czerwca 2014 r. do wykonania ww. wyroku oraz złożoną skargą do Sądu - pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. poinformował, że z powodu konieczności zabezpieczenia środków pieniężnych na wypłatę odszkodowań i wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości nie było możliwości zakończenia postępowania odszkodowawczego w terminie określonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/13.
Jednocześnie organ wskazał, że iż decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie do dnia 30 listopada 2014 r. Przy czym Sąd zauważa, że chociaż realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] i konieczność zabezpieczenia środków finansowych na wypłatę odszkodowań czynią trudnym dotrzymanie terminów wyznaczonych przez Sąd, to fakt ten nie może stanowić usprawiedliwienia dla niewykonywania wyroków sądowych. Tym bardziej, że w sprawie organ nawet nie posiada wiadomości o wartości opisanej nieruchomości, albowiem, jak wynika z akt sprawy, nie został wykonany operat szacunkowy tej nieruchomości.
Natomiast samą wysokość grzywny, biorąc pod uwagę, że może ona być wymierzana kilkakrotnie, w tym konkretnym przypadku kwotę 2.000,00 zł, Sąd uznał za wystarczającą. Od doręczania prawomocnego orzeczenia sygn. akt I SAB/Wa 441/13 i zwrotu akt do organu do wydania orzeczenia Sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie ww. wyroku upłynęło bowiem ponad 8 miesięcy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6, art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.