Uzasadnienie
J. P., M. M. i B. S. wniosły, pismem z 17 grudnia 2021 r., skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/20.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...], hip. [...] w części dotychczas nierozpoznanej, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że do rozpatrzenia pozostał wniosek dekretowy w zakresie dotyczącym działki nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność Miasta st. Warszawy.
W złożonej skardze na niewykonanie powyższego wyroku skarżące wniosły o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny oraz o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, zgodnie z art. 154 § 7 ppsa. Ponadto wniosły o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazały, że wyrokiem z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/20 Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do wyżej opisanej nieruchomości, w części dotychczas nierozpoznanej, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Podniosły, że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 21 kwietnia 2021 r., a zatem termin na wykonanie wyroku dawno upłynął. Skarżące zaznaczyły, że pomimo upływu terminu oraz wezwania organu do wykonania prawomocnego wyroku wniosek nadal pozostaje bez rozpoznania.
Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej podniosły, że niepodejmowanie przez tak długi czas czynności zmierzających do załatwienia sprawy nie uzasadniają żadne obiektywne okoliczności. Ponadto, zachodzi duże prawdopodobieństwo, że nienałożenie sankcji na organ spowoduje, iż w dalszym ciągu sprawa nie zostanie załatwiona.
Skarżące zaznaczyły, że działka nr [...] o pow. 343 m2 będąca przedmiotem postępowania używana jest w znacznej części jako parking. Na działce może zaparkować jednorazowo około 20 samochodów. Licząc, że zajętych każdorazowo i to tylko przez dziesięć godzin na dobę byłoby jedynie dziesięć miejsc postojowych, to przy stawce godzinowej 3.50 zł, dzienna strata wynosi 350 zł. Podniosły, że przez 21 miesięcy straciły 220.500 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279). Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i wydane decyzje. Prezydent wskazał, że decyzją z 18 stycznia 2022 r., nr 15/SD/2022 odmówił skarżącym uwzględnienia wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości położonej w Warszawie, przy dawnej ul. [...], hip. [...], stanowiącego obecnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Organ zaznaczył, że tym samym postępowanie wszczęte w trybie art. 7 dekretu zostało zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę.
Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Natomiast stosownie do art. 154 § 3 ppsa wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Sąd wyrokiem z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/20 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie, przy dawnej ul. [...], hip. 6263 w części dotychczas nierozpoznanej (tj. dotyczącej działki nr [...]), w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi m.st. Warszawy 21 kwietnia 2021 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 21 sierpnia 2021 r. Prezydent wydał decyzję 18 stycznia 2022 r., tj. po prawie pięciu miesiącach od upływu wyznaczonego przez Sąd terminu.
Wobec treści art. 154 § 1 ppsa w zw. z art. 154 § 3 ppsa uznać należy, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 154/20 terminu na załatwienie sprawy, oraz fakt, że organ wydał decyzję Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku w terminie.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 28 sierpnia 2020 r., miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy dawnej ul. [...] hip. [...] w części nierozpoznanej, nie została załatwiona w terminie wyznaczonym w wyroku z 28 sierpnia 2020 r. Niewykonywanie wyroków Sądu w terminach w nich wskazanych, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać nie może być tolerowane w demokratycznym państwie. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki nie są respektowane przez organy władzy publicznej.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Wskazać należy, że przepis art. 154 § 7 ppsa nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować krzywdę, jaką doznała na skutek bezczynności organu.
W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżące powinny nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie został uzasadniony, a z treści skargi nie wynika, aby skarżące w związku z prawie pięciomiesięczną zwłoką w wydaniu decyzji doznały krzywdy, którą należałoby zrekompensować.
Podkreślić należy, że powołane w skardze szkody poniesione przez skarżące, a spowodowane, w ich ocenie, brakiem możliwości wynajmowania parkingu, nie uzasadniają przyznania sumy pieniężnej. Suma nie ma bowiem funkcji odszkodowawczej, co wynika wprost z treści art. 154 § 4 i § 5 ppsa. Z przyczyn wyżej podanych Sąd w tej części skargę oddalił.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 zd. 2 ppsa, w pkt 3 sentencji - na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.