Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 września 2022 r. nr KOA /3531/Sr/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako organ/SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło w całości odmowną decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 4 lipca 2022 r. nr [...] i przyznało A. C. (dalej jako skarżąca) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J. L. na okres od 1 lutego 2022 r. na czas nieokreślony w wysokości 2119 zł miesięcznie z prawem corocznej waloryzacji zgodnie z przepisami art. 17 ust. 3a-3d ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2020, poz. 111, dalej jako ustawa). Jak wskazano w uzasadnieniu ww decyzji jej materialnoprawną podstawą jest art. 17 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy (których treść organ przytoczył) i podał, że jakkolwiek niepełnosprawność osoby wymagającej opieki (matki skarżącej) powstała po 25 roku życia to jednak uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 uzasadnione jest przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze na ww decyzję skarżąca zarzuciła SKO naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie, i nie przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie daty początkowej przyznanego świadczenia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023r., poz 390, dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad określonym członkiem rodziny. W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości pokrewieństwo jak i niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Bezsporna wg organu pozostaje przy tym okoliczność, że skarżąca sprawuje rzeczywistą opiekę nad niepełnosprawną matką.
Zasadnie też SKO zweryfikowało decyzję organu I instancji powołując się na tezy wyroku TK z 21 października 2014r. sygn. K 38/13 (OTK-A 2014/9/10), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest termin początkowy przysługiwania ww świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuca, że w sprawie został naruszony art. 24 ust. 2a ustawy. Stanowi on, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Jest to ogólny przepis dotyczący określenia początkowego terminu przyznawania świadczenia. Skarżąca nie uwzględniła jednak, że domaga się świadczenia związanego z niepełnosprawnością jej matki jednak determinowanego dodatkowo przez datę rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania nad nią opieki.
Stanowisko skarżącej nie znajduje zatem uzasadnienia. Z załączonego do akt sprawy oświadczenia p. A. C. z dnia 21 czerwca 2022 r. wynika, że obecnie nie wykonuje ona pracy zarobkowej, a prowadzona uprzednio działalność gospodarcza została zamknięta z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką z dniem 1 lutego 2022 r. Powyższe oświadczenie potwierdza dołączony do akt wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP. W tej sytuacji Sąd uznał, że SKO prawidłowo określiło termin początkowy wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jako bezpośrednio następujący po zaprzestaniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Kwestia zbiegu świadczeń z pomocy społecznej w orzecznictwie nie budzi aktualnie wątpliwości. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, czy – gdy prowadzi nadal gospodarstwo rolne, działalność gospodarczą bądź pozostaje w stosunku pracy.
Całkowicie chybione jest więc powoływanie się na treść ww art. 24 ust. 2a ustawy skoro skarżąca w okresie objętym wnioskiem prowadziła działalność gospodarczą. Sporne świadczenie przyznawane jest w zamian za świadczenie ze stosunku pracy i stanowi swego rodzaju ekwiwalent równoważący brak dochodów z tytułu niepozostawania w stosunku zatrudnienia.
Skoro zatem działalność gospodarcza skarżącej została zawieszona dopiero z dniem 1 lutego 2022r., to wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być jej przyznane z datą wsteczną, a więc za okres gdy oficjalnie prowadziła działalność gospodarczą.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).