Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 września 2014 r. B. C. (dalej "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę F. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości o powierzchni [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów gm. [...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW [...]. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 19 sierpnia 2011 r. wynika, że przedmiotowa działka została wydzielona w wyniku scalenia gruntów obr. C., zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy F. z dnia [...] listopada 1985 r. znak [...], dla S. w F. jako ekwiwalent za grunty Państwowego Funduszu Ziemi przekazane ww. S. w użytkowanie (przed scaleniem) decyzją Naczelnika Gminy F. z dnia [...] września 1978 r., znak [...].
Decyzją Wójta Gminy F. z dnia [...] listopada 1991 r., znak [...], zostało wygaszone prawo do użytkowania działki nr [...] przez S. w F. i przedmiotowa działka została włączona do zasobu Gruntów Skarbu Państwa.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wystąpił Skarżący podnosząc zarzut skomunalizowania nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiła w ocenie Skarżącego własności Skarbu Państwa, ale własność wspólnoty gruntowej wsi C., przekazaną nieformalnie S. w F. Ponadto Skarżący podniósł, że nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu komunalizacyjnym pomimo tego, że jest on zameldowany na przedmiotowej nieruchomości.
Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...], działając na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 61a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej "K.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący nie posiada interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wydanej przez Wojewodę [...], bo w dniu, w którym nastąpiła z mocy prawa komunalizacja spornego mienia, nie posiadał tytułu prawnego uniemożliwiającego komunalizację. Skarżący nie wykazał, że posiada pełnomocnictwo do reprezentowania wspólnoty gruntowej wsi C. w tej sprawie.
Pismem z dnia 9 maja 2014 r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając Ministrowi brak należytego wyjaśnienia sprawy. Skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku, że działa w imieniu własnym, ale ma udziały we wspólnocie gruntowej wsi C. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy postanowienie tegoż Ministra z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że B. C. nie posiada interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wydanej przez Wojewodę [...].
W przywołanej na wstępie skardze do sądu administracyjnego Skarżący sformułował zarzut naruszenia przez Ministra art. 7, art. 77 i art. 28 K.p.a. oraz wniósł o uchylenie obu postanowień Ministra i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Minister w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Skarga rozpoznana w świetle przywołanych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina (zob. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1117/11, LEX nr 1136629).
Skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących, że to jemu lub podmiotowi przezeń reprezentowanemu, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Skarżący powołuje się natomiast na fakt zamieszkiwania na przedmiotowej nieruchomości oraz na to, że właścicielem przedmiotowej działki oznaczonej numerem [...] była wspólnota gruntowa wsi C. Okoliczności te nie mogą jednak zostać uznane za potwierdzenie posiadania przez Skarżącego interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest bowiem wypowiadany pogląd, że osoba nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji (teza druga wyroku WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2008 r., I SA/Wa 92/08, LEX nr 532752).
Wobec powyższego Minister zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego nieprzeprowadzenia przez Ministra postępowania wyjaśniającego odnośnie okoliczności nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa należy stwierdzić, że organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji przeprowadza postępowanie wyjaśniające dopiero wówczas, gdy stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Jedną z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego jest stwierdzenie, że wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez nieuprawnioną osobę. Skoro Minister stwierdził, że Skarżący nie jest uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wydanej przez Wojewodę [...], to Minister był zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania – bez przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.