Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ/kolegium) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 1982 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie sprzedaży [...] (dalej też jako skarżący) lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...].
Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] kolegium utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzjami z [...] września 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność wcześniejszych decyzji z 1980 i 1982 r. w przedmiocie odmowy sprzedaży przedmiotowego lokalu [...], tym samym w obrocie prawnym pozostaje decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z 1975 r. nr [...] o sprzedaży wskazanego lokalu. Wobec powyższego postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy sprzedaży ww. lokalu w 1982 r. było bezprzedmiotowe, bo dotyczy kwestii już rozstrzygniętej decyzją z 1975 r. Pomimo, że w decyzji z [...] sierpnia 1982 r. wskazano na inne przesłanki umorzenia postępowania, to samo rozstrzygniecie w ocenie organu jest prawidłowe.
W skardze na powyższą decyzję [...] zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa), poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] września 2019 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 r. pomimo, że brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie sprzedaży przedmiotowego lokalu oraz pomimo, że decyzja z [...] sierpnia 1982 r. wydana w postępowaniu wznowieniowym nie zawierała rozstrzygnięcia przewidzianego ustawą dla decyzji kończących postępowanie wznowieniowe.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, jednak z innych powodów niż zostały w niej wskazane
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa, przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 1982 r. została wydana w pierwszej instancji i następnie utrzymana w mocy decyzją Prezydenta [...] z [...] listopada 1982 r. nr [...]. Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 1982 r. a osobną decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] listopada 1982 r. Tym samym co do jednego umorzenia postępowania zapadły dwie decyzje nieważnościowe.
Wskazać należy, że wprawdzie z treści art. 156 kpa nie wynika, że możliwe jest stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji ostatecznej, to jednak nie można za prawidłowe uznać wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z art. 156 kpa z pominięciem decyzji ostatecznej organu II instancji, jeśli decyzja organu I instancji stała się ostateczna na skutek utrzymania jej w mocy decyzją organu II instancji. Decyzja organu I instancji w takim przypadku nie ma samodzielnego bytu prawnego, zaś w obrocie prawnym funkcjonuje łącznie z decyzją organu odwoławczego. W takiej sytuacji tryb stwierdzenia nieważności powinien mieć zastosowanie do tej ostatniej i nie może dotyczyć wyłącznie tej pierwszej, albowiem prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji organu I instancji, z pominięciem decyzji organu II instancji mogłoby doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego tylko tej pierwszej, a to wywoływałoby sprzeczne i niedopuszczalne skutki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 2138/10).
Wobec powyższego, niezależnie od treści wniosku skarżącego, postępowanie z art. 156 kpa mogło być prowadzone wyłącznie w stosunku do decyzji obu instancji jednocześnie, a zatem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 1982 r. zakończone decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] było prowadzone również w stosunku do decyzji organu I instancji, co oznacza, że osobne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w I instancji jest bezprzedmiotowe.
Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ppsa Sąd uchylił decyzje wydane w I i II instancji oraz na podstawie art. 145 § 3 umorzył postępowanie administracyjne. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).