Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 13 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2881/14

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], wydane po rozpoznaniu wniosku T. M. (dalej powoływany jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę Ł. z mocy prawa, nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obręb [...] jako działka nr [...], uregulowanej w KW nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister wskazał, że skarżący domaga się stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej z dnia 26 stycznia 1995 r., wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), jednak nie wykazał on interesu prawnego uprawniającego go do wszczęcia przedmiotowego postępowania nadzorczego. Nie przysługiwał mu bowiem w dniu 27 maja 1990 r. tytuł własności do ww. nieruchomości. W tej dacie właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, który przejął ją na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla miasta [...] z dnia [...] grudnia 1957 r. sygn. akt [...], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Powiatowego z dnia [...] września 1957 r. sygn. akt [...], nie uwzględniającego wniosku R. M. (poprzednika prawnego skarżącego) o zwolnienie spod zajęcia, dozoru i zarządu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...].

Powołanym orzeczeniem Sądu Wojewódzkiego orzeczono jednocześnie przepadek na rzecz Skarbu Państwa należącej do R. M. nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 41, poz. 237). Minister stwierdził, że nie jest właściwy do kontroli ww. postanowień Sądów.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej "Kpa"), poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie ma przymiotu strony w żądaniu stwierdzenia nieważności powołanej decyzji komunalizacyjnej. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia I i II instancji.

Zdaniem skarżącego, posiada on interes prawny jako spadkobierca R. M., poprzedniego właściciela przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącego Skarb Państwa przejął nieruchomość bezprawnie bez podstawy prawnej.

1. 3. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. II. Uzasadnienie prawne
2. 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej "Ppsa"), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3. 2. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W tym stanie rzeczy podstawowym zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętego przez organ rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją komunalizacyjną pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kpa, czy też nie.
4. 3. Stroną, stosownie do art. 28 Kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Przy czym przez interes prawny rozumieć należy interes indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny musi być wywiedziony, zatem z konkretnego przepisu prawa materialnego. Złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną musi zaś spowodować wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a Kpa).
5. 4. Skarżący nie posiada żadnego tytułu do skomunalizowanej nieruchomości. Subiektywne przekonanie o bezprawności przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa nie ma żadnego znaczenia, skoro w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla miast [...] z dnia [...] grudnia 1957 r. sygn. akt [...] o przejęciu majątku R. M.. Nie zostało ono dotychczas podważone. Do przejęcia przez Skarb Państwa własności tej nieruchomości doszło na podstawie przepisów dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. Zgodnie z art. 13 § 3-5 tego dekretu, stanowiącego podstawę wydania postanowienia w przedmiocie zwolnienia majątku spod zajęcia, dozoru i zarządu w przewidzianym w tym przepisie trybie, orzekał sąd karny (określony w art. 6 dekretu). Majątek niezwolniony przez tenże sąd na mocy § 3 omawianego przepisu przechodził na własność Skarbu Państwa.
6. 5. Brak wywiedzionego z konkretnej normy prawnej interesu prawnego skarżącego do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ww. decyzji komunalizacyjnej oznacza, że w sprawie wystąpiła przeszkoda o charakterze podmiotowym uniemożliwiająca prowadzenie tego postępowania na jego wniosek, czego konsekwencją musiało być podjęcie, stosownie do art. 61a Kpa, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.