Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. [...] Sp. z o.o. zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie wywołanej na skutek skargi ww. spółki na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2907/14 odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Od postanowienia tego [...] Sp. z o.o. wniosła sprzeciw wskazując, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wskazała poza tym, że nie może skutecznie złożyć wniosku o upadłość, gdyż konieczne jest wniesienie zaliczki w kwocie [...], spółka chce ponadto dokonać własnej likwidacji w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych. Wyjaśniła ponadto, że działający w jej imieniu pełnomocnik zawodowy radca prawny A.J. działa pro bono i dotychczas nie pobrała żadnego wynagrodzenia.
Mając na uwadze, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a) lub częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powołany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Z załączonego do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy bilansu wynika, że skarżąca spółka posiada znaczne straty. Z oświadczenia strony nie wynika jednak aby spółka złożyła na tej podstawie wniosek o upadłość. Rozumieć zatem należy, że wykazywane przez nią straty stanowią bilansowaną nadwyżkę kosztów nad przychodami, nie oznaczają zaś braku środków finansowych. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługują poza tym argumenty strony dotyczące braku możliwości skutecznego złożenia wniosku o upadłość. Brak środków nie uniemożliwia bowiem skutecznego wszczęcia takiego postepowania.
W świetle obowiązującego prawa, również w postępowaniu upadłościowym mają zastosowanie reguły dające możliwość zwolnienia od kosztów sądowych dla przedsiębiorców. Również z załączonego do sprzeciwu oświadczenia pełnomocnika skarżącej radcy prawnego A.J., nie wynika, zdaniem Sądu, aby działała ona pro bono. Z oświadczenia tego wynika jedynie, że jeszcze nie pobrała przysługującego jej wynagrodzenia.
Podkreślić należy, iż prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oznacza to, że ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587).
W niniejszej sprawie brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do uznania, że skarżąca spółka wyczerpała wszelkie możliwości pozwalające jej na uzyskanie środków na pokrycie kosztów wpisu sądowego, który aktualnie jest jedynym kosztem toczącego się postępowania. Biorąc poza tym pod uwagę wypis z KRS dla Spółki [...] Sp. z o.o., nie sposób uznać aby skarżąca, prowadząca tak szeroką działalność, nie miała możliwości uzyskania kwoty 100 zł, umożliwiającej jej pokrycie tych kosztów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.