Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., E. S., A. C. i K. S., od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], ozn. w ew. gruntów jako dz. nr [...] z obrębu [...], a pochodzącego z nieruchomości zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] Iit. [...] pod nr [...] – odmówiło uwzględnienia częściowego wycofania odwołania od ww. decyzji (pkt 1) oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (pkt 2).
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli M. S., E. S. i A. C., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest:
- 1) art. 137 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne dokonanie kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji pod względem zgodności z prawem, jak również interesem społecznym oraz brak uzasadnienia faktycznego tego rozstrzygnięcia, czego skutkiem było nieprawidłowe określenie zakresu odwołania (przedmiotu postępowania odwoławczego);
- 2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej – zmarłego [...] listopada 2018 r. K. S.;
- 3) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podczas gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego rozpatrzenie wskazując, że zasadny jest zarzut sprzeciwu, iż zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej K. S. i z tego powodu nie może pozostać w obrocie prawnym. Kolegium wskazało, że nie miało jednak w tym przedmiocie wiedzy, ponieważ ww. zmarł jak podają skarżący [...] listopada 2018 r., a nikt z pozostałych stron postępowania nie powiadomił organu odwoławczego o tym fakcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zaskarżona decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prowadziło bowiem postępowanie w stosunku do osoby zmarłej – K. S. Z dołączonego do sprzeciwu odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że K. S. zmarł [...] listopada 2018 r., podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana [...] stycznia 2019 r. Skierowanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/12 i z 1 grudnia 2015 r., I OSK 626/14).
Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, a podstawową regułą postępowania administracyjnego jest jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem jej zgodności z prawem. Stwierdzenie bowiem takich wad formalnych postępowania odwoławczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej.
Ponownie rozpatrując sprawę organ w miejsce dotychczasowej strony – K. S., wezwie jego następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.), którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (na które składają się 100 zł wpisu od sprzeciwu oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika skarżących) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).