Uzasadnienie
Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją [...] z [...] grudnia 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję SKO Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. stwierdzającą nieważność decyzji SKO Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. 2015 r., poz. 114 ze zm., obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako ustawa). Ww decyzją z [...] lutego 2016 r. SKO uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] listopada 2015 r. Nr [...] uchylającą w oparciu o art. 23a ustawy decyzję Burmistrza Miasta [...] Nr [...] o przyznaniu uświadczeń rodzinnych na dzieci, i umorzyło postępowanie.
Podstawę prawną decyzji umarzającej postępowanie stanowił art. 32 ustawy i wskazanie, iż zmiana decyzji przyznającej świadczenia może nastąpić jedynie na przyszłość oraz że art. 32 ustawy nie ma zastosowania do decyzji już wykonanych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO uznało, że uchylenie decyzji Burmistrza z [...] listopada 2015 r. i umorzenie postępowania naruszało art. 23a ust. 5 ustawy, który nie daje wyboru organowi gdy chodzi o zakres i treść rozstrzygnięcia, a zatem, że przepis ten nie został zastosowany, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.
W skardze na ww decyzję SKO [...] z dnia [...] grudnia 2019 r M. L. (dalej jako skarżąca) zarzuciła temu organowi naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz zasady trwałości decyzji administracyjnej. Podniosła, że na podstawie decyzji z 2011r. nabyła ekspektatywę prawa, a zatem w sprawie w jej ocenie doszło do naruszenia art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku w związku wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku (sygn. akt P 46/13). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy w 2011r. zostały przyznane skarżącej świadczenia rodzinne na dzieci. Ponieważ jednak podczas okresu zasiłkowego z uwagi na zatrudnienie męża skarżącej w innym kraju europejskim miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Burmistrz Miasta [...] w oparciu o art. 23a ust. 5 ustawy miał obowiązek uchylić orzekającą o przyznaniu świadczeń własną decyzję Nr [...] z dniem [...] czerwca 2011r. Zgodnie bowiem z ww art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy marszałek województwa (obecnie wojewoda) ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Taką decyzję wydał Burmistrz [...] listopada 2015 r. Nr [...], jednak w ramach procedury odwoławczej SKO kontrolowaną w trybie nadzwyczajnym decyzją z [...] lutego 2016r. uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe powołując się na treść i orzecznictwo właściwe dla art. 32 ustawy. W tej sytuacji z chwilą stwierdzenia, że ww decyzja SKO z [...] lutego 2016r. pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 23 a ust. 5 ustawy – zadaniem SKO było stwierdzenie jej nieważności, co miało miejsce w tej sprawie.
Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają też podnoszone w uzasadnienu skargi i na rozprawie relacje skarżącej i jej byłego męża, a także okoliczność zatajania zarobków czy też nierozliczania się małżonka w zakresie pobieranych w innym kraju świadczeń rodzinnych. Rację ma natomiast skarżąca zarzucając, że postępowanie w tej sprawie toczy się od wielu lat i narusza jej prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, jednak tego typu zarzuty skarżąca winna zgłaszać ewentualnie w postępowaniu zainicjowanym na podstawie art. 37 kpa a następnie art. 3 ust. 2 pkt. 8 ppsa. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem nadzorczym w stosunku do decyzji z 2016r., nie sposób zatem zarzucić, iż formalnie mamy do czynienia z postępowaniem prowadzonym od 2011r. Nie ma tu przy tym zastosowania wyrok zakresowy Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015r. P 46/13. Zarzuty odnośnie do braku konieczności zwrotu ww świadczeń pobieranych niemalże dekadę temu skarżąca winna zgłaszać w ewentualnym postępowaniu zwrotowym.
W niniejszym postępowaniu, wobec oczywistego naruszenia art. 23a ust. 5 ustawy w decyzji SKO z [...] lutego 2016r. – organ stwierdzając nieważność decyzji umarzającej postępowanie zainicjowane w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne w związku z koniecznością zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – nie naruszył prawa. Wbrew zarzutom skargi w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 32 ustawy ponieważ ten przepis nie był w ogóle przez SKO stosowany. Nie mogło zatem dojść do naruszenia przepisu, który nie stanowił podstawy zaskarżonej decyzji. Art. 32 został wadliwie przywołany w decyzji, której nieważność stwierdziło SKO. W sprawie, co nie budzi wątpliwości, zastosowanie winien mieć art. 23a ust. 5, który należy traktować jako lex specialis w stosunku do art. 32 ustawy.
Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.
Na skutek wyeliminowania z obrotu decyzji SKO z [...] lutego 2016r. do rozpoznania pozostanie odwołanie skarżącej od decyzji Burmistrza z [...] listopada 2015r.