Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z [...] września 2022 r. nr [...] (dalej zwane SKO w [...]) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2022 r. nr [...] o umorzeniu postępowania z wniosku z 2 maja 2022 r. O. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. K..
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 25 stycznia 2019 r. O. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnego syna M. K.. Do wniosku skarżąca dołączyła m. in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] z [...] stycznia 2019 r. wydane przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], na podstawie którego syn został zaliczony do osób niepełnosprawnych do dnia [...] lutego 2022 r.
W dniu [...] lutego 2019 r. skarżąca poinformowała o złożeniu odwołania od powyższego orzeczenia o niepełnosprawności. W związku z tym, organ postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2019 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku o ustalenie przedmiotowego prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Dnia 2 maja 2022 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko, tj. syna M. K..
Pismem z 27 maja 2022 r. Sąd Rejonowy [...] poinformował organ, że w dniu [...] lipca 2021 r. wydał wyrok oddalający odwołanie skarżącej oraz, że orzeczenie syna jest prawomocne z dniem [...] sierpnia 2021 r. W związku z tym, postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2022 r. organ podjął zawieszone postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z [...] stycznia 2019 r.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] organ przyznał skarżącej:
- - zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia w kwocie 184,42 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.;
- - zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2019 r. do 28 lutego 2022 r.;
- - zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2022 r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Rozpoznając zaś kolejny wniosek skarżącej złożony [...] maja 2022 r., Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] lipca 2022 r. umorzył w całości postępowanie o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. K. jako bezprzedmiotowe w związku z decyzją wydaną [...] czerwca 2022 r. o przyznaniu skarżącej prawa do wnioskowanego zasiłku oraz stwierdził, że na podstawie załączonych dokumentów stan faktyczny i prawny będący podstawą do wydania decyzji nie uległ zmianie.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] złożyła skarżąca zastępowana przez pełnomocnika Z. L., wskazując na okoliczności postępowania sadowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2022 r. nr [...] umarzające w całości postępowanie w sprawie wniosku z [...] maja 2022 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. K..
Organ uzasadnił decyzję okolicznością wydania już w sprawie decyzji przyznającej wnioskodawczyni zasiłek pielęgnacyjny. Podniósł, że związku z ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego, który nadal był aktualny do odwołania oraz mając na uwadze brak wydania w niniejszej sprawie nowego orzeczenia o niepełnosprawności, decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny nadal obowiązuje.
Skarżąca [...] listopada 2022 r. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2022 r. W skardze podniosła, że w dobie pandemii nie były dostarczane jej wezwania do Sądu Rejonowego na sprawę odwoławczą oraz że syn otrzymał orzeczenie z pełna stałą opieką nad nim jakie miał uprzednio przed zaskarżonym orzeczeniem, którego dotyczy niniejsza sprawa. Do skargi dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna z [...] września 2022 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], na podstawie którego M. K. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do [...] września 2027 r. Odpis tego orzeczenia wpłynął także do organu I instancji 2 grudnia 2022 r.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2022 r. wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów skargi, stwierdził, iż nie podważają one prawidłowości uprzednio podjętego rozstrzygnięcia oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej.
Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Do Sądu została zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2022 r., umarzającą w całości postępowanie w sprawie wniosku z [...] maja 2022 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. K..
Podstawę kwestionowanej decyzji stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a.
Organ II instancji przyjął, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, bowiem nie powinno się rozpatrywać wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, w zakresie objętym już decyzją organu I instancji z [...] czerwca 2022 roku, która jeszcze obowiązuje w okresie od 1 marca 2022 do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego.
W art. 24 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) ustawodawca określił, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Jednakże art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) uzupełnił powyższy przepis prawa w ten sposób, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 100 ze zm.), którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Skarżąca do wniesionej skargi dołączyła nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna z [...] września 2022 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...].
Stan faktyczny jest zatem inny niż ten, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji. W następstwie wydania nowego orzeczenia, okresowo przyznane skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego – zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa – wygasło. Zatem wniosek skarżącej z [...] maja 2022 r. powinien być rozpoznany co do istoty żądania za okres od dnia wydania ww. orzeczenia z dnia [...] września 2022 r.
Nie można było zatem w niniejszej sprawie stwierdzić bezprzedmiotowości postępowania. Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ zobligowany był dokonać prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, czego zabrakło. Aczkolwiek skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i nie poinformowała organu o wydaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna. Nie zmienia to jednak oceny, że stan faktyczny, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji nie odpowiadał obiektywnie istniejącej rzeczywistości. To zaś oznacza, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 15 oraz art. 105 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest do uwzględnienia przedstawionej oceny prawnej Sądu oraz dokonania weryfikacji stanu faktycznego sprawy.