Uzasadnienie
Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Muzeum [...] w K., z mocy prawa, z dniem wpisu do rejestru instytucji kultury, użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w S. oraz własności zlokalizowanych tam budynków i urządzeń.
Z ustaleń organu, zawartych w uzasadnieniu decyzji wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 202 ust 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 1999 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 14 września 1992 r. przez Muzeum [...] w K., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w S. i oznaczonego jako działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha, ujętego w KW [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.
W decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 1999 r. w pkt IV lit. c ustalono, że "użytkownik wieczysty - Muzeum [...] w K. - obowiązane jest korzystać z nieruchomości na cele działalności kulturalnej - prowadzenia muzeum". Z zapisem tym koresponduje pkt III ppkt 2 decyzji, określający opłatę roczną za użytkowanie wieczyste gruntu w wysokości [...] ceny gruntu oraz jest to zgodne z wnioskiem Muzeum o uwłaszczenie z dnia 31 marca 1999 r., w którym wskazano, że "przedmiotowe grunty wykorzystywane są na cele kultury".
Pismem z dnia 3 września 2003 r. Muzeum [...] w K. wniosło o zmianę wyżej wymienionej decyzji, w trybie art. 155 kpa, w części dotyczącej pkt IV lit. c.
Wnioskodawca postuluje zmianę pkt IV lit. c decyzji w ten sposób, aby zamiast wyrazów "na cele działalności kulturalnej - prowadzenia muzeum" wpisać wyrazy "na cele działalności rekreacyjno-kulturalnej".
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. odmówił zmiany decyzji uwłaszczeniowej, nie znajdując podstaw prawnych do dokonania tej zmiany.
Zmiana decyzji ostatecznej, w trybie art. 155 kpa jest możliwa, jeżeli spełnione byłyby warunki określone w tym przepisie. Zmiana ta nie może zatem nastąpić, jeżeli jest brak zgody strony lub gdy sprzeciwiają się temu przepisy szczególnie i nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ewentualna zmiana nie może także naruszać przepisów prawa.
Zgodnie z istniejącym w aktach statutem Muzeum [...] w K., wprowadzonym zarządzeniem nr [...] Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] listopada 1995 r. (por. § 4 statutu):
- 1) "muzeum jest narodową instytucją kultury o charakterze naukowo- badawczym i oświatowym,
- 2) celem działalności Muzeum jest gromadzenie i zachowanie dóbr kultury, należyte ich zabezpieczenie i utrzymanie, naukowe opracowywanie i wykorzystywanie dla potrzeb badawczych, oświatowych i wychowawczych, tak aby stanowiły element rozwoju kultury narodowej i były czynnym składnikiem życia społeczeństwa polskiego".
Powyższy cel został także ujawniony w rejestrze instytucji kultury, odnoszącym się do Muzeum.
Wpis w decyzji uwłaszczeniowej, że Muzeum obowiązane jest korzystać z nieruchomości na cele działalności kulturalnej - prowadzenia muzeum, jest więc zgodny z celami określonymi w obowiązującym statucie. Decyzja uwłaszczeniowa nie narusza bowiem statutu Muzeum. Ewentualna inna działalność, nie związana z prowadzeniem Muzeum w rozumieniu celów określonych w statucie, nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji uwłaszczeniowej.
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury Muzeum Narodowe w K. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 155 kpa poprzez zaniechanie rzetelnego zbadania przesłanek niezbędnych dla stosowania art. 155 kpa, a także art. 202 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię, przez nietrafne przyjęcie, że o treści prawa użytkowania wieczystego jakie wnioskodawca nabył z mocy prawa, rozstrzygają postanowienia statutu wnioskodawcy nie zaś stan faktyczny istniejący we wskazanym w tym przepisie terminie.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Muzeum Narodowe w K. wystąpiło o zmianę, w trybie art. 155 kpa, decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 1999 r. w części IV pkt c określającej przeznaczenie nieruchomości. Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 155 kpa jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej. Przepis art. 155 kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie ażeby można było wzruszyć ostateczną decyzję. Po pierwsze musi to być decyzja na mocy, której strona nabyła prawo. Po drugie za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony.
Co do pierwszej z tych przesłanych, to nie ulega wątpliwości, że na mocy decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 1999 r. skarżący nabył prawo, którym jest prawo użytkowania wieczystego określonych w niej nieruchomości gruntowych oraz prawo własności zlokalizowanych tam budynków i urządzeń.
Natomiast druga przesłanka wzruszenia decyzji, określona w art. 155 kpa, nie wynika z treści decyzji jak również nie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji by organ badał wystąpienie tej przesłanki i by pod kątem tej przesłanki ocenił zasadność wniosku Muzeum [...] w K. o zmianę decyzji.
Organ odwoławczy ograniczył się w swojej decyzji jedynie do zbadania zgodności decyzji uwłaszczeniowej z zapisami statutu Muzeum. Organ pierwszej instancji także nie ocenił tej przesłanki, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że skoro decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny, to zgodnie z powołanym w uzasadnieniu decyzji orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być zmieniona ani uchylona na podstawie art. 155 kpa. Należy w tym miejscu stwierdzić, że przedmiotowa decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] maja 1999 r. ma charakter mieszany, tj. deklaratoryjno-konstytutywny. W części, w której orzeka o nabyciu prawa ma charakter deklaratoryjny. Natomiast w części, w jakiej ustala warunki użytkowania wieczystego gruntu ma charakter konstytutywny. I właśnie w tej części tylko skarżący wnioskuje o jej zmianę w trybie art. 155 kpa.
Skoro organy obu instancji nie rozpoznały sprawy wniosku o zmianę decyzji uwłaszczeniowej we wskazanej w nim części pod względem wystąpienia przesłanki wzruszenia tej decyzji, określonej w art. 155 kpa, to decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem tego przepisu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięć zawartych w tych decyzjach. Dlatego też uchyleniu musiały ulec decyzje organów obu instancji.
Rozpoznając ponownie wniosek Muzeum [...] w K. o zmianę decyzji uwłaszczeniowej w części IV pkt c organ rozważy, czy za wzruszeniem decyzji w tej części przemawiają względy interesu społecznego lub słuszny interes strony.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.