Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania G. K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] o odmowie udzielenia zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź w 2010 r.
Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
G. K. złożyła w dniu 30 września 2010 r. w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w M. wniosek o zasiłek celowy w związku z powodzią w 2010 r. w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha użytków rolnych – w tym, [...] ha upraw rolnych. Do wniosku dołączyła zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w O. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników męża Z. K., który był posiadaczem wyżej wymienionego gospodarstwa rolnego z uprawnieniem do emerytury, kserokopię protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych przez powódź wskutek podniesienia się poziomu wód płynących i stojących sporządzonego przez Komisję powołaną zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w którym stwierdzono, że szkody w uprawach rolnych wynoszą średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, kserokopia aktu zgonu męża Z. K., pełnomocnictwo notarialne do zarządu gospodarstwem rolnym. Ponadto na wniosek Ośrodka Pomocy Społecznej w O. nadesłała zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, że G. K. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia [....] października 2010 r., nr [...] odmówił G. K. udzielenia zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź w 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że wnioskodawczyni nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., nr 50, poz. 291 ze zm.) i posiada uprawnienie do emerytury z ZUS. Skoro zatem na mocy § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź obsunięcie ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 889 ze zm.) warunkiem koniecznym jest podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, a G. K. nie podlega temu ubezpieczeniu to wnioskowana pomoc się jej nie należy.
Od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [..] października 2010 r. G. K. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. podnosząc, że rozstrzygnięcie to jest dla niej krzywdzące, poniosła bardzo duże szkody spowodowane przez powódź w 2010 r. w jej gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha i w związku z tym wnosi o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku o pomoc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że § 2 rozporządzenia z Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych (...) przewiduje, iż jedną z trzech obligatoryjnych przesłanek do udzielenia skarżącej pomocy jest to, aby co najmniej jedna osoba w jej rodzinie była rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zauważyło, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż G. K. nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników w rozumieniu przepisów ustawyz dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, bowiem posiada uprawnienie do emerytury z ZUS co już wyklucza ją z kręgu osób objętych ubezpieczeniem społecznym rolników.
Fakt ten potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w O. Organ zaznaczył również, że zmarły w dniu [...] września 2010 r. mąż wnioskodawczyni – Z. K. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników (zaświadczenie KRUS Placówka Terenowa w O. z dnia [...] września 200 r., nr [...]). W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zainteresowana G. K. nie jest legitymowana do udzielenia jej wnioskowanego zasiłku celowego.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2010 r., G. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że czuje się poszkodowana przez Wójta Gminy M., który odmówił jej zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych. Zaznaczyła, że jest rodziną rolniczą. Posada wykształcenie rolnicze, jej syn R. K. opłacał składki z KRUS do czasu otrzymania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, zaś drugi syn P. K. ma wykształcenie zawodowe rolnicze. Wspomniała również, że jej zmarły mąż opłacał składkę KRUS do czasu odejścia na emeryturę. Potem zgodnie z ustawą był z tego zwolniony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Rację mają organy, że G. K. nie jest uprawniona do zasiłku celowego, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. nr 132, poz. 889 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca nie spełnia warunku z § 2 pkt 1 rozporządzenia, skoro nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników (pismo KRUS z dnia 25 października 2010 r., nr [...]).
Uszło jednak uwadze organów, że - jak wynika z przepisów § 2, § 4 ust. 1 i § 10 rozporządzenia - pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej, jednak adresatem pomocy są rodziny rolnicze lub rolnicy samotnie gospodarujący. Pojęcie rodziny normuje przepis art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362). Z przepisu tego wynika, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Słusznie zatem zarzuca skarżąca, że organy prowadzące postępowanie administracyjne ograniczyły ustalenie kryteriów warunkujących przyznanie wniosku o zasiłek jedynie do G. K., a nie badały stanu rodzinnego skarżącej. Organy pominęły to, że wystarczy, aby wymogi z § 2 pkt 1 rozporządzenia spełnił chociaż jeden z członków rodziny rolniczej, a nie wyłącznie wnioskodawca. Należało zatem uznać, że Wójt Gminy w M. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przy rozpoznaniu wniosku z dnia 30 września 2010 r. nie wyjaśnili wszystkich okoliczności sprawy warunkujących wydanie zgodnej z prawem decyzji. Organy nie dokonały żadnych ustaleń, co do tego, czy skarżąca tworzy wraz z synami rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i czy co najmniej jedna osoba z tej rodziny spełnia wymogi z § 2 pkt 1 rozporządzenia.
Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności świadczy o tym, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 6 grudnia 2010 r. oraz decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2010 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie wniosek G. K. o przyznanie zasiłku Wójt Gminy M. w pierwszej kolejności ustali, czy skarżąca razem z synami R. K. i P. K. tworzy rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, a jeżeli tak to, czy przynajmniej jeden z synów jest rolnikiem w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie dalsze czynności procesowe lub wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.