Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 11 października 2021 znak sprawy: DO-II.7610.286..2021.KC, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.z 2021 r., poz. 735 - dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., dalej "[...]", od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 30 lipca 2021 r. znak NWIV.77200/10/1//03170.2.2015 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w D., obręb S., oznaczonego jako działka nr [...] opow. [...] ha., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], wraz z prawem własności budynków posadowionych na tym gruncie, dalej "nieruchomość", utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wojewoda Śląski, na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm.), decyzją z 30 lipca 2021 r. znak NWIV.77200/10/1//03170.2.2015 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego wyżej ponieważ grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. a stanowił własność Gminy, a zatem nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego.
[...] złożyła odwołanie wskazując, że organ nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego, podczas gdyż niego wynika, że [...] była na dzień 5 grudnia 1990 r. posiadaczem tej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister nie znalazł podstaw do odmiennej oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego.
Oceniana przez Ministra decyzja Wojewody Śląskiego została wydana na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, (D.U. 2020, poz. 292 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji".
Zgodnie z tą regulacją grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co potwierdza treść ww. księgi wieczystej. Wojewoda Śląski decyzją z 9 maja 2013 r. znak: NWXV.7532.1.601.1.2012 utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 14 lipca 2015 r. znak: KKU-84/13 stwierdził nabycie tej nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17 a ust. 3 w w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (D.U. 1990, poz. 1990 ze zm), dalej "ustawa". Decyzje te zostały utrzymane wyrokiem WSA w Warszawie z 13 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/WA 1519/15 a następnie wyrokiem NSA z 5 lipca 2019 r. I OSK 667/16.
Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość zarówno na 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy D. a nie Skarbu Państwa czyli nie została spełniona przesłanka własności Skarbu Państwa z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że lakoniczność uzasadnienia, skoro zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ, nie może stanowić podstawy do przyjęcia tezy o wadliwości decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- a. art. 7 i art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
- b. art. 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz [...] z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej nieruchomości.
[...] wniosła o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2019, poz. 2325), dalej "ppsa" sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zapadła ona z naruszeniem wskazanych w skardze prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o restrukturyzacji, którego treść w zaskarżonej decyzji przytoczył organ odwoławczy.
Z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
- • grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- • grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
- • do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie na 5 grudnia 1990 r. a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle księgi wieczystej nr KA1D/00032644/4, decyzji Wojewody Śląskiego z 9 maja 2013 r., wskazanych wyżej wyroków WSA i NSA, że właścicielem nieruchomości w dacie wcześniejszej tj. 27 maja 1990 r. stała się Gmina D. Nie spełniona została zatem pierwsze z przesłanek tj. przesłanka własności Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji ponieważ nie została spełniona przesłanka własności.
Oba organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i go oceniły pod kątem możliwości zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Jak trafnie wskazano w nich brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania (posiadanie, brak dokumentów).
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875).