Uzasadnienie
- I. Stan faktyczny
- 1. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz P. K. (dalej powoływany jako skarżący) w wysokości [...] złotych z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w obrębie K., gm. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
- 2. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie zarzucając organowi pierwszej instancji brak podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprawidłowe ustalenie przeznaczenia szacowanych działek oraz naruszenie art. 38 ustawy o drogach publicznych polegające na przyjęciu, że składniki budowlane stale związane z wywłaszczonym gruntem stanowią własność strony postępowania, a także nieprawidłowe określenie stopnia zużycia chodnika. Zarzucił również kwestię nie powiększenia odszkodowania o 5 % wskazując, iż organ nie pouczył strony o sposobie wydania nieruchomości.
- 3. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Minister wskazał na nieprawidłowości związane z opinią rzeczoznawcy majątkowego L. K. Rzeczoznawca sporządził operat w dniu [...] lipca 2011 r. Następnie opracowaniem z dnia [...] grudnia 2011 r. dokonał sprostowania operatu, a opracowaniem z dnia [...] grudnia 2011 r. ponownie dokonał sprostowania tego operatu i jednocześnie wycofał sprostowanie z dnia [...] grudnia 2011 r.
Organ uznał, że sporządzone w niniejszej sprawie sprostowanie do operatu nie może być uznane za nowy operat, bowiem nie zawiera podstaw formalnych wyceny oraz źródeł danych merytorycznych, opisu stanu nieruchomości, a także analizy i charakterystyki rynku nieruchomości. Ponadto organ pierwszej instancji oparł się na ustaleniach zawartych w opinii z dnia [...] grudnia 2011 r., która została de facto wycofana z obiegu prawnego. Przy czym sposób ustalenia odszkodowania w oparciu o ceny nieruchomości drogowych nie został wyjaśniony w sposób dostateczny w świetle treści art. 134 ust. 3 - 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Wątpliwości organu wzbudziła również kwestia wyceny części składowych nieruchomości. Odszkodowanie za grunt powinno uwzględniać bowiem tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio zostały przeznaczone pod realizację inwestycji o charakterze publicznym. W przedmiotowej sprawie nie ma natomiast znaczenia czy podjazd dla niepełnosprawnych ulegnie rozbiórce czy też zostanie zachowany.
Z kolei odnosząc się do zarzutu skarżącego nie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, organ - powołując treść art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm., dalej powoływanej jako specustawa drogowa) - wskazał, że uprawnienie do powiększenia kwoty odszkodowania może być przyznane jednokrotnie, a zatem bądź z tytułu wydania nieruchomości w terminie liczonym na podstawie art. 18 ust. 1e pkt 1-2 wskazanej ustawy albo pkt 3 tej ustawy. W niniejszej sprawie skarżący zawiadomienie o wydaniu decyzji otrzymał w dniu 22 grudnia 2011 r. a oświadczenie o wydaniu złożył w dniu 29 stycznia 2012 r., a więc z przekroczeniem 30 dniowego terminu określonego w ustawie.
- 4. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę w zakresie sporządzonego uzasadnienia w kwestii:
- - negatywnego ustosunkowania się do zarzutu związanego w powiększeniem odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości,
- - braku odniesienia się do zawartego w odwołaniu naruszenia art. 12 ust. 4b specustawy drogowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 9 w zw. z art. 107 § 3 Kpa w sytuacji, kiedy sporządzone pouczenie zawarte w zawiadomieniu o wydaniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wprowadza w błąd co do treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej na skutek użycia zwrotu "lub" oraz braku wskazania jakie zachowanie - dokonanie jakich czynności, traktowane będzie jako wydanie nieruchomości. Ponadto zarzucono naruszenie art. 8 Kpa, art. 35 § 1, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 12 ust. 4b specustawy drogowej poprzez brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu decyzji do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania.
- 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
- II. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy tym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
- 2. W omawianej sprawie nie jest sporne samo rozstrzygnięcie, ponieważ Minister uchylił decyzję Wojewody [...] ustalając wysokość odszkodowania z uwagi na oczywiste uchybienia prawne odnoszące się do określenia wartości nieruchomości. Kwesta ta w przedmiotowej sprawie jest bezdyskusyjna i Sąd w całości akceptuje ustalenia organu odwoławczego. W sprawie konieczne jest określenie na nowo wartości przejętej nieruchomości, co obliguje organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 2 Kpa i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
- 3. Kwestią sporną jest natomiast uznanie, że w sprawie nie ma zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej i brak jest podstaw do podwyższenia odszkodowania o 5 %. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej odszkodowanie podwyższa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:
- 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 ustawy (tj. decyzji zrid z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności);
- 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo
- 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Zdaniem Sądu w celu potwierdzenia wydania nieruchomości w terminie 30 dni niezbędne jest zawarcie protokołu zdawczo-odbiorczego, złożenie jednostronnego oświadczenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego lub faktyczne zajęcie nieruchomości przez zarządcę drogi. Innym słowy musi istnieć dowód wskazujący na dokonanie przeniesienia posiadania w tym okresie.
4. W ocenie Sądu przepis art. 18 ust. 1e specustawy należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tylko pkt 1 i 2 mają zastosowanie. Ustawa nie przewiduje natomiast "drugiej szansy" i uzyskania podwyższenia odszkodowania w przypadku wydania nieruchomości po ostateczności decyzji zrid. Powiększenie może nastąpić jednokrotnie, tj. z tytułu wydania nieruchomości w terminie określonym w pkt 1 i 2, lub w terminie określonym w pkt 3. Inna interpretacja prowadziłaby do absurdalnych wniosków, że wydanie nieruchomości np. w 35 dniu od otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie powoduje prawa do zwiększenia odszkodowania, ale późniejsze wydanie w terminie 30 dni od dnia ostateczności decyzji zwiększa odszkodowanie. Dlatego też Sąd w całości podziela pogląd Ministra wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
5. Podniesione przez stronę zarzuty dotyczące błędnego zawiadomienia i wprowadzenia w błąd, nie mają żadnego znaczenia dla możliwości zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Organ nie miał obowiązku pouczać strony o takiej możliwości, zatem odwoływanie się do tego, że w zawiadomieniu o wydaniu zezwolenia użyto zwrotu "lub" zamiast "albo" jest bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie znaczenie ma to czy wydanie nieruchomości nastąpiło w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jest oczywistym, że takie wydanie nastąpiło dopiero w dniu 29 stycznia 2012 r. a więc z przekroczeniem wskazanego terminu. Wyrażona w tym zakresie ocena prawna dokonana przez Ministra jest zdaniem Sądu prawidłowa.
6. W ramach postępowania o ustalenie odszkodowania nie ocenia się kwestii przewlekłości czy bezczynności organu. Kwestia naruszenia art. 12 ust 4b specustawy drogowej wykracza poza ramy niniejszego postępowania i może być wyłącznie podnoszona w ramach skarg na przewlekłość albo bezczynność organu.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.