Uzasadnienie
J. G., G. G., K. M. i J. G. pismem z [...] grudnia 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 32/16.
Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionych zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania ich wniosku z [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] i [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] lipca 2016 r.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] listopada 2016 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez wyżej wymienionych wskazanej na wstępie skargi, w której poza żądaniem wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości domagali się także przyznania od organu na ich rzecz sumy pieniężnej do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc iż odszkodowanie przewidziane w art. 215 ust. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) może być przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub za działkę która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W celu zaś ustalenia tej okoliczności pismem z [...] lutego 2017 r. wystąpiono do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum Urzędu [...] o udzielenie informacji kiedy nastąpiło wejście inwestora i pierwsze prace związane z zagospodarowaniem terenu.
Nadto wskazywał na brak odpowiedzi na wystąpienie komórki organizacyjnej rozpoznającej wniosek do Biura Geodezji im Katastru Urzędu [...] o dane z rejestru gruntów wraz z fragmentem mapy ewidencyjnej z granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości. Wskazywał jednocześnie, iż pełnomocnik skarżących został poinformowany o aktualnym stanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 32/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu [...] lipca 2016 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg trzymiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana.
W konsekwencji upłynął on [...] października 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia, ale także do dokonania tego w określonym terminie - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej, co pozostaje w sprzeczności z jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego uregulowanej w art. 8 k.p.a.
Mając przy tym na względzie, że zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta [...] wyroku wynosi na dzień wyrokowania 8 miesięcy, a do dnia wniesienia skargi organ ów wykonał zaledwie jedną czynność procesową – występując w dniu [...] listopada 2016 r. do jednej z komórek organizacyjnych Urzędu [...] o stosowne dokumenty geodezyjne, czyniąc to nadto w warunkach gdy wyznaczony wyrokiem termin załatwienia sprawy już ekspirował (vide pismo nr [...]) - uprawniona jest ocena, że przybrała ona w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a., art. 286 § 2 p.p.s.a. oraz art. 8 i 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak, iż ze względu na wymiar zwłoki w wykonaniu wyroku wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych (a nie jak chcieli tego skarżący w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości), która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Sąd nie dostrzega obecnie także potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Mimo bowiem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego przy rozpatrywaniu sprawy odszkodowawczej, okres zwłoki w wykonaniu wyroku nie jest na tyle znaczny by istniała konieczność stosowanie owego środka, w celu przymuszenia organu do zakończenia postępowania. Aczkolwiek w tym miejscu należy zwrócić uwagę Prezydentowi [...], że dalsza zwłoka w wykonaniu prawomocnego wyroku, w przypadku ponowienia w tym przedmiocie skargi, będzie musiała spotkać się ze zdecydowaną reakcją Sądu. Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).