Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W/ prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 wniosła P. D. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W/, przy dawnej ul. [...][...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżąca wniosła o:
- - wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
- - w trybie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "ppsa" przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny,
- - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Strona skarżąca uzasadniła, że Prezydent W. nie zakończył postepowania w wyznaczonym przez Sąd terminie. Wobec czego został ukarany grzywną w wysokości 1.000 zł wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn.. akt I SA/Wa 446/16. Pomimo tego oraz skierowanego do niego wezwania do wykonania wyroku - organ nie wykonał orzeczenia. Przy czym zakończył on gromadzenie materiału dowodowego, a jedyną przeszkodą wydania decyzji jest konieczność zabezpieczenia środków pieniężnych na odszkodowanie. Niewykonanie dwóch orzeczeń sądu stanowi rażące naruszenie prawa.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. Stwierdził, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy dawnej ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt zaś tego orzeczenia stwierdził zaś, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 2 września 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 367/15 (k. 39). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 2 grudnia 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, jak też wymierzenia organowi grzywny przez Sąd w wysokości 1.000 zł za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia, w orzeczeniu z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 446/16 – organ nie wydał rozstrzygnięcia.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent nie uczynił w sprawie nic.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3 536,87 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy, uprzednie wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie przedmiotowego wyroku oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 9 lipca 2015 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i to nawet w sytuacji, gdy Sąd już wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie wyroku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że w sprawy gruntów [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Prezydent nie wykonał nawet obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa.
Jego reakcji nie wywołał też, jak wspomniano uprzednio, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym została organowi wymierzona grzywna za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia w przedmiocie bezczynności.
Sąd uwzględnił wniosek skarżącej, uznając że żądanie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...] zł jest uzasadnione. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącej wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku nadal nie czyni odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.