Uzasadnienie
Starosta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] zobowiązał A. G. i D. G. do zwrotu kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń przyznanych na okres od dnia [...] marca 2013 r. do [...] marca 2013 r. na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego K. S. w rodzinie zastępczej.
Decyzja został doręczona A. G. w dniu 12 lipca 2013 r. (co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii dowodu doręczenia decyzji, k-[...] akt administracyjnych).
Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. A. G. wniosła odwołanie od opisanej decyzji Starosty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania A. G., postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. G. od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] wydanej w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że w/w decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona A. G. w dniu 12 lipca 2013 r. Zatem czternastodniowy termin do wniesienia od niej odwołania upłynął w dniu 26 lipca 2013 r., zaś odwołanie z dnia 14 sierpnia 2013 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 16 sierpnia 2013 r. Z tego względu organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdził, iż odwołanie A. G. od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. G. (sygn. akt I SA/Wa 3236/13) i D. G. (sygn. akt I SA/Wa 3235/13).
A. G. wskazała, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, że odwołanie wniosła po terminie. Opisała swoją trudną sytuację życiową. Podniosła, że przeżycia i zmartwienia skarżącej spowodowane śmiercią [...] nie pozwalały jej myśleć o zachowaniu terminów. W uzupełnieniu skargi pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. skarżąca wskazała ponownie na okoliczności losowe, które nie pozwoliły na złożenie odwołania od decyzji Starosty w ustawowym terminie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uznanie, że odwołanie wniesione zostało w terminie.
D. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i decyzji organu I instancji. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego, jak i prawa materialnego oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wskazał, że organ I instancji nie doręczył mu decyzji, co powinno skutkować bezwzględną nieważnością postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Sprawy zainicjowane skargami A. G. i D. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3236/13 połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 3235/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skarg, bowiem postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. stwierdzające uchybienie przez A. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r. jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a). Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie zaś ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność takiego odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić zaistniałe uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a, chyba że strona wniosła o przywrócenie uchybionego terminu i wniosek ten został uwzględniony.
Przepis art. 134 k.p.a stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości - art. 16 § 1 k.p.a. (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, niepubl.; wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94, niepubl.).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca otrzymała w dniu 12 lipca 2013 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 26 lipca 2013 r. W terminie tym nie wpłynęło odwołanie skarżącej, która złożyła je dopiero w dniu 16 sierpnia 2013 r. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowo określonego terminu do jego złożenia. A. G. przekroczyła ustawowy termin do złożenia odwołania, a wnosząc odwołanie nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przyjęło, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia w/w odwołania, co skutkowało wydaniem postanowienia na mocy art. 134 k.p.a. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie powołanego przepisu art. 134 k.p.a. Podniesiona w skardze przez D. G. kwestia niedoręczenia mu decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy i nie zmienia prawidłowości ustaleń organu w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez A. G. Niewątpliwie natomiast organ decyzję doręczyć powinien każdej stronie postępowania administracyjnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.