Uzasadnienie
B. W. pismem z [...] stycznia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...]wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lutego 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 326/18.
W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta [...]do rozpo znania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] (dawnej ul. [...]) oznaczonej nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca wniosła o:
- - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- - przyznanie na rzecz skarżącej, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że odpis wyroku został doręczony organowi [...] kwietnia 2019 r., lecz ten nie podjął żadnych działań, zmierzających do wydania decyzji, a nawet nie zawiadomił stron, w trybie art. 36 kpa.
Brak respektowania ww. przepisów prowadzi do wniosku, że konieczne jest podjęcie środków o charakterze dyscyplinująco – represyjnym i wymierzenie organowi grzywny. Natomiast rażąco przewlekłe prowadzenie postępowania powoduje, że uzasadnione jest przyznanie skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że rozpatrzenie wniosku o ustalenie użytkowania wieczystego jest procesem złożonym o wysokim stopniu skomplikowania. Omawiana sprawa ma charakter wyjątkowy, z uwagi na konieczność ustalenia kręgu stron postępowania, w tym współużytkowników wieczystych gruntu i właścicieli sprzedanych w budynku lokali, których obecnie jest około 100 osób.
Opóźnienia w rozpatrywaniu sprawa są również powodowane dużą ilością wpływającej do Biura korespondencji. Waga tego typu spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności wymagają wielu czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postepowania.
W prowadzonym postępowaniu niezbędne jest wykonanie opracowania geodezyjnego w celu wykreślenia przedmiotowej nieruchomości na współczesnej mapie oraz rozliczenie jej powierzchni, które zostało zlecone. Ponadto w oparciu o art. 36 § 1 kpa organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 lipca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z z 7 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 326/18, w pkt 1, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] (dawnej ul. [...]) oznaczonej nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 orzeczenia).
Bezsporne jest, że akta sprawy, wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] kwietnia 2019 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy, jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 7 lutego 2019 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1.500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia przede wszystkim okres opóźnienia w wykonaniu wyroku Sądu oraz to, iż organ podejmował działania zmierzające do zakończenia postępowania.
Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17).
Skarżąca uzasadniła swoje żądanie przyznania sumy pieniężnej faktem rażącego naruszenia prawa, spowodowanego niepodejmowaniem przez organ działań w sprawie. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, przyznanie sumy pieniężnej stanowiłoby zbyt dotkliwą sankcję dla organu za niewykonanie wyroku, a wymierzona grzywna skłoni go do podjęcia działań w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).