Uzasadnienie
R. W., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik I. W., M. R., E. K., M. W., M. K. i J. G., pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 223/12, mocą którego Sąd uwzględnił skargę wskazanych wyżej osób na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r., ostatecznie sprecyzowanego w dniu [...] września 2011 r., o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości. Jednocześnie, na podstawie art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiono o stwierdzenie istnienia uprawnienia do odszkodowania oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisali przebieg postępowania, podkreślając m.in., że Prezydent W. mimo stosowego wezwania do wykonania prawomocnego wyroku do dnia wniesienia skargi nie rozstrzygnął sprawy.
Wysokość żądanej grzywny w maksymalnej wysokości ma na celu, zdaniem skarżących, spełnienie funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, gdyż termin wyznaczony przez Sąd jest terminem dodatkowym w stosunku do art. 35 kpa i nie może być przedłużany wedle uznania organu.
Skarżący wskazali, że spodziewają się odszkodowania w kwocie około [...] złotych oraz że wniosek aby Sąd na podstawie art. 154 § 2 powołanej ustawy przyznał uprawnienie, jest uzasadniony, bowiem organ uchyla się od wydania decyzji tylko z ekonomicznych względów.
W ocenie skarżących Prezydent W. świadomie i cynicznie, działając we własnym interesie, dopuszcza się zaniechania. Organ "zbudował doskonały system mający na celu maksymalne opóźnianie wydawania decyzji". Działanie Prezydenta W. narusza jedną z fundamentalnych zasad wyrażoną w art. 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że przed organem prowadzone jest – z wniosku złożonego w dniu [...] września 2011 r. – postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] ozn. hip. [...].
Organ zaznaczył, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 223/12, wpłynęły do Urzędu w dniu [...] października 2012 r., pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący wezwali zaś organ do wykonania przedmiotowego wyroku. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. strony poinformowane natomiast zostały o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Sąd, tj. że operat szacunkowy zostanie wykonany do dnia [...] marca 2013 r. oraz że przewidywany termin wydania decyzji to [...] kwietnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie zaś z treścią art. 154 § 1 powołanej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl natomiast art. 154 § 2 tej ustawy Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 223/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę R. W., I. W., M. R., E. K., M. W., M. K. i J. G. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r., ostatecznie sprecyzowanego w dniu [...] września 2011 r., o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć trzeba, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 sierpnia 2012 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu [...] października 2012 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] grudnia 2012 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do dnia [...] marca 2013 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. Sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, nie została rozstrzygnięta.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym wyżej art. 154 § 1, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia [...] grudnia 2012 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 10 sierpnia 2012 r. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny.
Stosownie natomiast do art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3080,84 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie Sądu wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości uzasadniać może wyjątkowo rażące naruszenie przez organ terminów załatwiania spraw. Takie naruszenie w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Jednocześnie wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze wniosku o zastosowanie przez Sąd art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i skarga w powyższym zakresie podlega oddaleniu.
Zauważyć trzeba, że z powołanego wyżej art. 154 § 2 wynika, iż Sąd wymierzając organowi grzywnę może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku jedynie wówczas, gdy pozwala na to charakter sprawy, a ponadto jeżeli okoliczności faktyczne i prawne nie budzą uzasadnionych wątpliwości. W doktrynie podkreśla się, że powołany przepis stanowi wyjątek od zasady, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej. Zasadą jest więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Stanowiący odstępstwo od tej zasady art. 154 § 2 znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz", T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 562). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takiego przypadku nie dotyczy. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenia przez Sąd o istnieniu uprawnienia do odszkodowania. W ocenie Sądu ponadto naruszenie przez organ terminów załatwienia sprawy nie miało charakteru rażącego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6, art. 151 oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.