Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 15 maja 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca mieszka razem z ojcem, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Wnioskodawca dołączył do formularza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz zaświadczenie ze szpitala o stanie zdrowia.
Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2015 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy obecnie się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca nie podał żadnego źródła dochodu. Zapytano wnioskodawcę także, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych (np. w postaci zasiłków stałych, celowych, dofinansowania do obiadów, inne) jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od ojca lub dalszej rodziny, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania czy podejmuje się jakichkolwiek prac (np. dorywczych, sezonowych, z tytułu umów zlecenia), jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany.
Wezwano wnioskodawcę do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych), oraz kto ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania, w którym mieszka razem z ojcem i w jakiej wysokości. Zapytano wnioskodawcę, czy mieszkanie jest własnością wnioskodawcy, czy też ojca i jaka jest jego powierzchnia. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu 3 sierpnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca w lipcu 2015 r. skorzystał z pomocy postpenitencjarnej udzielonej przez kuratorów Sądu Rejonowego [...] w kwocie [...] zł (w tym – [...] zł na zakup lekarstw) oraz jednorazowej pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w wysokości [...] zł. udzielonej na okres do 31 sierpnia 2015 r. Ponadto, otrzymał pomoc w wysokości [...] zł na pokrycie kosztów leczenia. Łącznie otrzymana przez wnioskodawcę kwota pomocy finansowej wynosi [...] zł na półtora miesiąca. Wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymuje pomocy i wsparcia od rodziny. Wyjaśnił, że ojciec jest osobą starszą ([...] lat), schorowaną, przeznaczającą swój dochód na utrzymanie mieszkania i zakup lekarstw. Wnioskodawca oznajmił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, która ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości dorabiać.
Wnioskodawca wskazał, że posiada liczne schorzenia, dlatego na zakup lekarstw przeznacza miesięcznie ponad [...] zł. Wnioskodawca podał, że lokal w którym mieszka jest własnością ojca. Wskazał, że mieszkanie jest o powierzchni [...] m ², a miesięczny koszt jego utrzymania to kwota około [...] zł. Wnioskodawca dodał, że ze względu na brak środków nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, które ponosi ojciec.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stwierdzono, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy utrzymującego się z pomocy finansowej otrzymywanej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz od kuratorów Sądu Rejonowego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.