Uzasadnienie
D. G., H. G. i I. M. pismem z [...] stycznia 2018 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13.
Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] maja 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] sierpnia 2013 r.
W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1634/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych, wyrokiem z 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2362/15 grzywnę w wysokości 1000 zł, wyrokiem z 20 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1708/16 grzywnę w wysokości 4000 zł, wyrokiem z 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1562/17 grzywnę w wysokości 5000 zł. Mimo to sprawa odszkodowania nadal pozostawała nierozpoznana. W tym stanie rzeczy skarżące po raz kolejny wezwały Prezydenta [...] do wykonania wyroku (pismem z [...] czerwca 2018 r.), a następnie wniosły przywołaną na wstępie skargę, żądając w niej: wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do rozmiaru bezczynności; przyznania od organu sumy pieniężnej w wysokości po 5000 zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wnioskowały także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W motywach skargi powoływały się na bezskuteczność uprzednio wymierzonych grzywien, jak też brak reakcji organu na kierowane do niego wezwania. Uzasadniając z kolei żądanie przyznania sumy pieniężnej wskazywały, że ponad 5 lat oczekują na wykonanie przez organ wyroku tutejszego sądu oraz fakt ponoszenie realnej szkody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniając przyczyny zwłoki podnosił, że składanie w krótkich odstępach czasu kolejnych skarg uniemożliwia organowi prowadzenie postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest zasadna.
Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżących o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z 11 czerwca 2013 r., który to termin ekspirował [...] października 2013 r. Nie uczynił tego także do chwili obecnej i to mimo, że z tytułu zaistniałej opieszałości już wymierzono mu grzywny.
Oznacza to, że od niemal przeszło pięciu lat pozostaje przy wykonywaniu prawomocnego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Zwłoki tej nie może w żaden sposób usprawiedliwiać podnoszoną przez organ w odpowiedzi na skargę okolicznością składania kolejnych skarg. Z akt wynika, że pomiędzy kolejnymi skargami były wielomiesięczne, a nawet półtoraroczne przerwy.
Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Zważywszy na fakt, że zwłoka ta wynosi obecnie 5 lat i 7 miesięcy, a od wyroku wymierzającego ostatnią grzywnę upłynął ponad rok, za adekwatny Sąd uznał jej wymiar w wysokości 7000 zł. Mając z kolei na względzie potrzebę zwiększenia dolegliwości finansowej obciążającej organ w celu przymuszenia go do wykonania prawomocnego wyroku, jak też potrzebę zrekompensowania skarżącym uzasadnionego poczucia krzywdy wynikającego z lekceważenia jego prawa do uzyskania wiążącego stanowiska organu administracji publicznej w sprawie przezeń zainicjowanej bez zbędnej zwłoki (a tym bardziej w terminie wyznaczonym prawomocnym wyrokiem), zasadnym okazało się także uwzględnienie żądania przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej.
W świetle bowiem dotychczasowego zachowania organu, tylko zwiększenie represji finansowej może doprowadzić do wyegzekwowania efektywniejszego działania w sprawie i jej niezwłocznego załatwienia bez konieczności występowania przez stronę z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a. skargą. Sąd ocenił, że dla zapewnienia realizacji funkcji dyscyplinującej i kompensacyjnej wystarczająca będzie kwota 2000 złotych na rzecz każdej skarżącej. Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 13 000 złotych i jest na tyle dotkliwa, że powinna skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.