Uzasadnienie
J. Z., L. Z., M. M., I. F., A. J., B. O., R. O., E. k., R. M. i Z. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1967 nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom S. B., gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2014 r. "[...] Stowarzyszenie [...]" w W., wniosło o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprawa dotyczy postępowania wszczętego z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1967 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz następców prawnych S. B. W ocenie Stowarzyszenia wynik niniejszego postępowania dotyczącego uprawnień m. in. następców prawnych przedwojennego właściciela spornej nieruchomości, będzie miał poważny wpływ na sytuację mieszkańców tejże nieruchomości, w tym przede wszystkim najemców lokali, dotychczas o statusie najemców komunalnych. Ponadto jak wynika z przedstawionych dokumentów, poprzednicy prawni najemców lokali, dokonali odbudowy budynku ze zniszczeń wojennych i poczynili dalsze nakłady na nieruchomość m. in. poprzez nadbudowę lokali mieszkalnych. Mimo znaczących, dla całych rodzin nakładów majątkowych nie nabyli własności zajmowanych lokali i pozostali ich najemcami.
Wnioskodawca wskazał, że zgodnie ze swoim statutem, [...] Stowarzyszenie [...] powołane zostało w celu ochrony praw i interesów lokatorów w nieruchomościach warszawskich, a zatem ma pełne uzasadnienie do udziału w niniejszym postępowaniu.
Do powyższego pisma dołączony został Statut [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą [...].
Przy piśmie z dnia 17 września 2014 r. [...] Stowarzyszenie [...] uzupełniło braki formalne złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855) stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, co jest formą realizacji gwarantowanej przepisami Konstytucji wolności zrzeszania się oraz prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym. W sytuacji gdy wnoszące o dopuszczenie do udziału w sprawie stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. (co nie jest sporne w niniejszej sprawie), sąd powinien zbadać, czy sprawa, do której udział stowarzyszenie zgłosiło dotyczy zakresu jego statutowej działalności oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny i te przesłanki winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie.
Dokonując analizy akt sprawy, a następnie odnosząc przedmiot niniejszej sprawy do treści wniosku, Sąd uznał, że przedstawione przez Stowarzyszenie argumenty nie uzasadniają dopuszczenia tej organizacji społecznej jako uczestnika do toczącego się postępowania sądowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że ze statutu wnioskodawcy, jak również rubryki 3 wypisu z Rejestru Stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego (KRS Nr [...]) wynika, że celem [...] Stowarzyszenia [...] w jest:
- 1) ochrona praw i obowiązków lokatorów,
- 2) działanie na rzecz stworzenia prawa uwzględniającego interesy lokatorów,
- 3) reprezentowanie lokatorów wobec właścicieli i zarządców nieruchomości oraz ich organizacji,
- 4) reprezentowanie lokatorów wobec organów władz centralnych i samorządowych
- 5) działanie na rzecz wprowadzenia regulacji dotyczących kwestii czynszów korzystnych dla lokatorów,
- 6) integracja grup lokatorskich i działania samopomocowe.
Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy skargi najemców lokali na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie organu o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] kwietnia 1967 nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości.
W ocenie Sądu, nie można zatem mówić aby w sprawie dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego dochodziło do łamania praw lokatorów najmowanych mieszkań. Zaskarżone w sprawie postanowienie jest orzeczeniem, z którego nie można wywieść żadnego prawa lub obowiązku strony, gdyż nie zawiera ono oceny merytorycznej. Jakkolwiek przepisy prawa cywilnego dają najemcy lokalu szeroką ochronę w zakresie ochrony jego praw z tytułu najmu lokalu, to nie można z nich wywieść żadnych pozytywnych ani negatywnych przesłanek postanowienia wpadkowego w przedmiocie zawieszenia lub odnowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej, by móc mówić o potrzebie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Organizacja bowiem nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, w przeciwieństwie np. do prokuratora.
Ponadto dodać należy, że w złożonej skardze jak również we wniosku wskazane zostało, że najemcy lokali, będący jednocześnie skarżącymi w sprawie, dążą de facto do rozliczenie nakładów poczynionych przez nich oraz ich poprzedników prawnych na posiadanej przez nich nieruchomości.
Zdaniem Sądu, żaden z celów Stowarzyszenia wskazanych w statucie – i to przyjmując szerokie ich tłumaczenie, nie obejmuje spraw związanych z rozliczeniem nakładów i dochodzeniem roszczeń finansowych lokatorów wobec innych osób.
Już sam taka argumentacja wniosku świadczy, że Stowarzyszenia nie chce przystąpić do niniejszego postępowania w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego, mającego znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, ale po to by dbać o finansowe interesy skarżących, a taka forma uczestnictwa w postępowaniu nie jest przewidziana przepisami prawa.
Reasumując zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, że Stowarzyszeniu wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chodziło wyłącznie o wykonywanie funkcji kontroli społecznej.
Tym samym uznać należało, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie został w żaden sposób uzasadniony, że za jego udziałem przemawia interes społeczny.
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania [...] Stowarzyszenia [...].