Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 214 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
W dniu [...] czerwca 2001 r. organ pierwszej instancji powołując się na art. 214 ust. 5 wymienionej ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzją nr [...] odmówił A. S., M. Z., M. B. i T. S uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...]. Od decyzji tej odwołanie wnieśli: R. A. – pełnomocnik A. S. oraz adwokat M. K. – pełnomocnik M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie (z treści uzasadnienia decyzji wynika, że wniosek ten odnosi się do obu odwołań). Podniesiono, że ustawodawca w art. 214 ust. 1 i 2 wyżej wymienionej ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidział zwrot nieruchomości poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty i budynki na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st.
Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wygasły. Jednakże w art. 214 ust. 5 ustawy wprowadził zakaz stosowania regulacji określonych w art. 214 ust 1 i 2, o ile grunty określone w przepisach zostały oddane innym osobom niż byli właściciele.
W literaturze podnosi się, że przepis ten ma na celu ochronę interesów osób trzecich, które nabyły nieruchomość na mocy rozporządzeń dokonanych przez Skarb Państwa lub gminę.
Jak wynika z akt sprawy grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. został w całości oddany w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali w budynku znajdującym się na tym gruncie – O. G. oraz A. i J. S. W tej sytuacji brak jest prawnych możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu na rzecz wnioskodawców.
Powołana w odwołaniu uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnia organy administracji publicznej do rozpatrywania w trybie art. 214 ustawy wniosków o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste zgłoszone w trybie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów w użytkowanie wieczyste (MP nr 6, poz. 18), a nie wyłącza obowiązku stosowania normy zawartej w art. 214 ust 5 ustawy w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. W świetle wyżej wskazanego stanu faktycznego i prawnego sprawy utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. W skardze tej, zatytułowanej odwołanie, skoncentrowano się na zarzutach związanych z doręczeniem kwestionowanej decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] skarżąca określiła tę decyzję jako niesłuszną i rażąco naruszającą prawo. Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. popierał skargę i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn, które nie zostały objęte zarzutami. Zgodnie jednak z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Regulacja ta oznacza, że sąd ma obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu stwierdzone w sprawie uchybienia obowiązującym przepisom. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrując odwołania od decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] przeprowadziło postępowanie z naruszeniem art. 10 § 1 kpa, który to przepis ustanawia zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Realizacja tej zasady należy do obowiązków organów administracji, a odstąpienie od niej nastąpić może tylko w przypadkach wskazanych w art. 10 § 2 kpa, co w sprawie nie miało miejsca.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wznowienia na wniosek strony postępowania. Sąd administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji obowiązany jest ją uchylić, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Organ odwoławczy – mimo niewątpliwych ustaleń w tym względzie dokonanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym – pominął strony postępowania: T. S i M. Z. Osoby te nie zostały powiadomione o postępowaniu odwoławczym, co pozbawiło ich możliwości wzięcia w nim czynnego udziału, nie została im także dostarczona decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. Wskazane uchybienie spowodowało, że koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w celu ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem wszystkich stron postępowania.
Dodatkowo podnieść należy, że jak wynika z akt wydana w sprawie decyzja pierwszoinstancyjna doręczona została w dniu [...] czerwca 2001 r. M. B., a nie jak tego wymaga art. 40 § 2 kpa jej pełnomocnikowi adwokatowi M. K. Stąd też wyjaśnienia wymaga kiedy decyzję tę otrzymał pełnomocnik strony i czy wniesione w dniu [...] czerwca 2001 r. odwołanie wpłynęło w terminie.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.