Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. W. M. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania [art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) – dalej "Ppsa"]. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r. W. M. w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłała wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Odpis postanowienia został skutecznie doręczony skarżącej w dniu [...] maja 2016 r.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. W. M. wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłym mężu, a po opłaceniu wszystkich obowiązkowych należności pozostaje jej niewielka kwota na utrzymanie mieszkania i wyżywienie, dlatego też nie stać jej na pełne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 Ppsa. Zgodnie ze znowelizowanym jego brzmieniem, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W rozpoznawanej sprawie starszy referendarz sądowy odmówił W. M. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, argumentując, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że skarżąca jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku i poza mieszkaniem nie posiada żadnego majątku. Zauważyć jednakże trzeba, że – jak wynika ze złożonego oświadczenia – skarżąca utrzymuje się ze stosunkowo wysokiego świadczenia rentowego ([...] zł) oraz posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wysokość otrzymywanego świadczenia rentowego oraz fakt zgromadzenia środków finansowych we wskazanej wyżej wysokości (niezależnie od przeznaczenia na jaki zostały zgromadzone) przemawia za stwierdzeniem, że wnioskodawczyni jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, wygospodarować środki na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Sąd w pełni podziela powyższą ocenę starszego referendarza sądowego, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, bardzo schorowaną oraz że poza mieszkaniem o pow. 36 m² nie posiada żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczyła również, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych. Skarżąca wskazała, że uzyskiwany dochód przeznacza na utrzymanie (około – [...] zł miesięcznie), pomoc studiującemu wnukowi ([...] zł miesięcznie) oraz na opłacenie opiekunki. Wnioskodawczyni zaznaczyła ponadto, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł oraz oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W ocenie Sądu, skarżąca posiada stały dochód i powinna wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącej nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. W tej sytuacji Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1-3 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.