Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r. I. G., K. E., B. G. i B. M. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 478/13.
Wyrokiem tym WSA w Warszawie zobowiązywało Prezydenta [...] do rozpoznania, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, wniosku skarżących, złożonego w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wniosek dotyczył przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działki nr [...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]", objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r. Nr 50 poz. 279 ze zm.).
Skarżący wskazali, że pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu, Prezydent [...] nie wydal decyzji w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyli również, że skierowali do organu pismo z dnia 8 stycznia 2015 r. z wezwaniem do wykonania wyroku, co wypełniło przesłankę formalną wniesienia skargi. W skardze podniesiono, że organ pomimo wyroku pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy, co uzasadniania złożenie wniosku o wymierzenie mu grzywny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że skarżący zostali pisemnie poinformowani o aktualnym stanie sprawy i przyczynach niedotrzymania wyznaczonego w wyroku terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola taka polega m.in. na rozpoznawaniu skarg na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W takim przypadku, zgodnie z art. 154 § 2 ppsa, Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 17 stycznia 2014 r. skarżący zwrócili się do Prezydenta [...] o jego wykonanie. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Wskazanym w skardze wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżących o odszkodowanie za nieruchomość warszawską w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy, choć akta administracyjne sprawy wraz z wyrokiem zobowiązującym otrzymał w dniu 11 kwietnia 2014r.. Pierwotnie organ wskazywał na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, a następnie na zabezpieczenie środków na wypłatę odszkodowania. Okoliczności te nie eliminują podstaw do wymierzenia grzywny. Organ pozostawał zatem w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stąd skarga złożona w niniejszej sprawie jest zasadna.
Wymierzając grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są sprawami szczególnie skomplikowanymi a grzywna, jakkolwiek spełnia charakter prewencyjny i mobilizujący organ do działania – na tym etapie postępowania ma jedynie charakter symboliczny.
Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa.
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.