Uzasadnienie
I SA/WA 38/04
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku, nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku M. B., Z. Ł., S. T., Z. T., P. G., J. G. i A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2003 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1994 r., uzupełniona decyzją z dnia [...].10.1994 r. została wydana z naruszeniem prawa - w części dotyczącej udziału [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu działki nr "C", przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji w tej części z uwagi na zaistniałe nieodwracalne skutki prawne oraz stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...].09.1994 r., uzupełnionej decyzją z dnia [...].10.1994 r., w pozostałym zakresie odnoszącym się do działki nr "C" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].09.2003 r.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...].09.1994 r., uzupełnioną decyzją z dnia [...].10.1994 r., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez [...] Bank [...] w 1/2 części i Bank [...] w 1/2 części prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...] i oznaczonego jako działki nr "A" o pow. [...] ha i nr "B" o pow. [...] ha oraz nieodpłatne nabycie własności budynku mieszkalnego położonego na tym gruncie, przy czym nabycie praw do gruntu i budynku w granicach działki nr "B" nastąpiło w [...] części.
Pismem z dnia 19.11.1999 r. A. K., M. B., J. G., P. G., Z. Ł., Z. T. i S. T. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wskazując na wybudowanie garaży na działce nr "A" i na toczące się postępowanie o nabycie praw do gruntu i garaży.
Działka nr "A" oznaczona następnie jako działka nr "D" o pow. [...] m2, uległa w 2001 r. podziałowi na działki nr "E" o pow. [...] m2 i nr "C" o pow. [...] m2 na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.2001 r. zatwierdzającej projekt podziału. Na działce nr "E" położone są budynki, natomiast na działce nr "C" położona jest część kompleksu budynku garażowego (pozostała część jest położona na działkach nie objętych decyzją uwłaszczeniową).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. ustawodawca uwłaszczył z dniem 5.12.1990 r. państwowe osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich.
Działka nr "A" (a więc i wywodząca się z niej działka nr "C"), była własnością Skarbu Państwa, pozostając w zarządzie jednostek uwłaszczonych.
Zaistniały, zatem przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., z zastrzeżeniem ewentualnych praw osób trzecich.
Organ stwierdził, że wnioskodawcy w piśmie z dnia 19.11.1999 r. wskazali, że garaże zostały wybudowane w 1967 r., a zainteresowani korzystali z terenu pod garażami na podstawie umów z Przedsiębiorstwem [...] "K." w K. (umowy te zostały wypowiedziane w dniu 31.05.1991 r.) oraz że wnioskodawcy podjęli starania o nabycie praw do garaży, na co wskazuje pismo Urzędu Miasta K. z dnia 3.04.1991 r., dołączone do wniosku z dnia 19.11.1999 r.,).
Organ wskazał, że w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej toczyło się postępowanie o nabycie praw do garaży (i gruntu), mające podstawę prawną w art. 8 w/w ustawy z dnia 29 września 1990 r. Przepis ten stanowił lex specialis w stosunku do przepisów uwłaszczeniowych, tj. w stosunku do art. 2 ust. 1-2 tej ustawy. Postępowanie uwłaszczeniowe winno być, zatem zawieszone - w tym zakresie do czasu rozstrzygnięcia we właściwym trybie sprawy nabycia praw do garaży.
Organ stwierdził, że aktem notarialnym z dnia 05.01.2000 r. prawo własności lokali nr [...] i nr [...] (wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu - udział [...] - i w prawie własności części wspólnych budynku) zostało przeniesione na rzecz osób trzecich. Lokale nr [...] i nr [...] znajdują się w budynku mieszkalnym położonym na działce nr "A", oznaczonej następnie jako działka nr "D" a po podziale tej działki znajduje się na działce nr "E". Zaś prawo użytkowania wieczystego odnosi się do całej działki nr "A", oznaczonej następnie jako działka nr "D", a więc odnosi się również do działki nr "E" i nr "C". Nabyte prawa osób trzecich zostały ujawnione w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...].
W konsekwencji, organ podniósł, że biorąc pod uwagę przepis art. 156 § 2 Kpa, w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, w odniesieniu do udziału [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu, gdyż organ administracji nie jest władny we własnym zakresie odwrócić skutków wynikających z umowy cywilnoprawnej. Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie NSA (np. wyrok sygn. Akt I SA 1530/02 z dnia 5.09.2002 r.).
W razie, gdy zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa, nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji, a organ administracji, zgodnie z dyspozycją art. 158 § 2 Kpa, ogranicza się wówczas do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 roku, nr [...] wnieśli M. B., Z. Ł., S. T., Z. T., P. G., J. G. i A. K. Wnosili o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2003 r. nr [...] decyzji bądź o ich uchylenie.
Jako podstawy skargi wskazali naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, 8, 9, 10, 28, 61 § 4 i 109 zd. 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Strony postępowania [...] Bank [...] S.A. w W. i Bank [...] S.A. w W. wnosili o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego do akt złożony został wypis aktu notarialnego zrzeczenia się współużytkowania wieczystego, zawartego dnia dwudziestego trzeciego marca roku dwa tysiące piątego /23.03.2005/ przed notariuszem A. U. w jego Kancelarii w K. przy ulicy [...], nr rep. [...].
Na mocy powołanego aktu K. P. działający w imieniu D. P. oraz G. C. nieodpłatnie zrzekli się całych swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego działki nr "D" obszaru [...] m2. - powstałej w wyniku podziału geodezyjnego działki nr "D".
W związku z tym pismem z dnia 10 kwietnia 2006 roku J. G., M. B., S. T. i Z. T. sprecyzowali skargę w ten sposób, że wnosili o uchylenie zaskarżonych decyzji w części dotyczącej udziału [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu działki nr "C" i ewentualnie stwierdzenie nieważności tej części decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 roku uzupełnionej decyzją z dnia [...] października 1994 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż jest ona zgodna z przepisami prawa.
Przepis art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny.
Decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] września 2003r. są prawidłowe.
Nieodwracalność skutków prawnych polega w niniejszej sprawie na tym, że aktem notarialnym z dnia 05.01.2000 r. prawo własności lokali nr [...] i nr [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynoszącym [...] części i w prawie własności części wspólnych budynku, zostało przeniesione na rzecz osób trzecich, a ponieważ prawo użytkowania wieczystego odnosi się do całej działki nr "A", oznaczonej następnie jako działka nr "D", a więc odnosi się również do działki nr "E" i nr "C".
Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] i KW nr [...].
Powołana umowa ukształtowała skutki prawne pomiędzy Skarbem Państwa a osobami trzecimi.
W tej sytuacji skutki prawne decyzji mają znamiona nieodwracalnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, albowiem ich "odwrócenie" nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.
W ocenie czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie mogą być brane pod uwagę późniejsze zdarzenia, które miały miejsce po wydaniu decyzji odwoławczej, w tym wypadku umowa notarialna z dnia 23 marca 2005 roku zrzeczenia się współużytkowania wieczystego na mocy, której D. P. i G. C. zrzekli się całych swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego działki nr "C" o obszarze [...] m2, a w następstwie czego użytkownikiem wieczystym tej działki jest Gmina K. Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności na datę jej wydania.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały szczegółowo uzasadnione zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym.
Skarga jest nieuzasadniona i należało ją oddalić na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.