Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] uchyliło, na zasadzie art. 138 § 2 kpa, decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] przyznającą J. S. zasiłek okresowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. przyznał J. N. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r. w uzasadnieniu stwierdzając jedynie, że spełnia on warunki do uzyskania tego świadczenia. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. organ orzekając w ramach uznania administracyjnego musi w każdym przypadku orzekać zgodnie z uzasadnionym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Dlatego w każdej sprawie indywidualnej konieczne jest precyzyjne uzasadnienie stanowiska i wykazanie się przesłankami, którymi kierował się organ. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uznał za zbyt dowolną i wydaną z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Z podanych powodów, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. N. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił swoją trudną sytuację życiową oraz zdrowotną i podniósł, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnej pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2016 r. wydana na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest decyzją kasacyjną. Jest to decyzja, która uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Chodzi tu o taką sytuację, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził z naruszeniem przepisów postępowania w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji.
Przeprowadzenie postępowania przez Kolegium było w niniejszej sprawie wykluczone, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Treść art. 138 § 2 k.p.a., musi być odczytywana i interpretowana łącznie z art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Granice te zostały zakreślone przez umożliwienie organowi odwoławczemu przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bądź zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego z przekroczeniem granic wynikających z art. 136 k.p.a. powodowałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3). Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ocena ta musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego o co do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Trafnie wskazano na potrzebę dokładnego ustalenia przyczyn, dla których przyznano skarżącemu zasiłek w najniższej wysokości [...] zł. Tak istotne braki postępowania wyjaśniającego nie mogły być uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Za koniecznością podjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozstrzygnięcia kasacyjnego przemawiał także charakter decyzji, którą powinien podjąć organ I instancji. Organ ten posiada bowiem szersze rozeznanie w zakresie potrzeb skarżącego pozostającego pod opieką w Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i własnych możliwości finansowych, gdyż to on jest dysponentem środków finansowych z jakich ma pochodzić pomoc. Na tym etapie postępowania nie mogą zatem zostać uwzględnione zarzuty podniesione w skardze, a odnoszące się do stopnia niepełnosprawności skarżącego, gdyż te kwestie mogą być przedmiotem oceny na etapie ponownego postępowania przed organem I instancji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi uznając rozstrzygniecie organu II instancji za prawidłowe i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.