Uzasadnienie
K. W. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 145/14, mocą którego Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz wymierzenia już raz przez Sąd grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł; przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżąca zauważyła, że grzywna pełni funkcję represyjną, zaś suma pieniężna ma pełnić funkcję kompensacyjną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że w dniu [...] listopada 2019 r. podjął czynności w sprawie, bowiem wystąpił do Centralnego Archiwum Wojskowego z prośbą o przesłanie zdjęć lotniczych z 1958 r. obejmujących przedmiotową nieruchomość, celem ustalenia daty utraty jej posiadania przez byłego właściciela oraz zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie, w granicach jakich działek ewidencyjnych znajduje się dawna nieruchomość hipoteczna, określenie strefy planu miejscowego z 1931 r. oraz objęcie decyzjami lokalizacyjnymi.
Jednocześnie poinformował skarżącą o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia sprawy. W dniu [...] listopada 2019 r. organ uzyskał jednak informację o zgonie jednej ze stron postępowania, wobec czego postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] postępowanie to zawieszono do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 145/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 25 czerwca 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu [...] listopada 2014 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] stycznia 2015 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] sierpnia 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z [...] listopada 2019 r., którym wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 145/14. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 25 czerwca 2014 r., okoliczność, że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17 Naczelny Sąd Administracyjny wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10 000 zł i przyznał skarżącej i T. F. od Prezydenta sumę pieniężną w wysokości po [...] zł) oraz fakt, że organ nadal nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku.
Ustalając wysokość powyższej grzywny Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że akta administracyjne niniejszej sprawy wraz z uprzednio wydanym wyrokiem w przedmiocie wymierzenia grzywny zwrócono do Urzędu [...] dopiero w dniu [...] lipca 2018 r., zaś w dniu [...] listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała organ o śmierci jednej ze stron postępowania, co skutkowało jego zawieszeniem postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. Stosownie zaś do treści art. 103 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji dopiero po podjęciu niniejszego postępowania będzie możliwe wydanie decyzji w sprawie.
Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu w niniejszej sprawie budzi przede wszystkim fakt, że od otrzymania w dniu [...] lipca 2018 r. akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku o wymierzeniu organowi pierwszej grzywny, Prezydent przez ponad rok nie podejmował żadnych czynności. Dopiero w dniu [...] listopada 2019 r. wystąpił do Centralnego Archiwum Wojskowego z prośbą o przesłanie zdjęć lotniczych z 1958 r. obejmujących przedmiotową nieruchomość, celem ustalenia daty utraty jej posiadania przez byłego właściciela; zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego, którego przedmiotem jest ustalenie, w granicach jakich działek ewidencyjnych znajduje się dawna nieruchomość hipoteczna, określenie strefy planu miejscowego z 1931 r. oraz objęcie decyzjami lokalizacyjnymi; poinformował skarżącą o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent prowadził postępowanie administracyjne opieszale, mimo że termin do wydania decyzji określony wyrokiem z 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 145/14 upłynął ponad 5 lat temu.
Za niezasadny Sąd uznał natomiast wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, jaką szkodę w związku z bezczynnością organu poniosła skarżąca.
Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że poprzednio wydanym wyrokiem z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17 Naczelny Sąd Administracyjny przyznał już skarżącej i T. F. od organu sumę pieniężną w wysokości po 10 000 zł, a zatem zrekompensowano jej brak działań organu. Z kolei w chwili obecnej nie można zarzucić organowi zwłoki w wydaniu decyzji, bowiem postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.