Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania J. L., od decyzji Burmistrza H. (dalej jako "Burmistrz/organ") z [...] listopada 2020 r., nr [...] w sprawie uchylenia świadczenia wychowawczego na dziecko: H. Z. - uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło, co do istoty sprawy poprzez uchylenie od [...] stycznia 2021 r. prawa J. L. do świadczenia wychowawczego ustalonego na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., zgodnie z informacją Burmistrza H. Z [...] lipca 2019 r., nr [...] w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na dziecko: H. Z., urodzone [...] czerwca 2016 r.
Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z [...] lipca 2019 r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H., działający z upoważnienia Burmistrza H., poinformował J. L. o przyznaniu świadczenia wychowawczego, na dziecko: H. Z. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.
W dniu [...] października 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. wpłynęło postanowienie Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...], na mocy którego Sąd, w toczącej się sprawie o rozwód [...], dokonał zmiany swojego postanowienia z [...] sierpnia 2018 r., w ten sposób, że w pkt 1 udzielił zabezpieczenia poprzez ustalenie, że na czas trwania postępowania w sprawie miejscem pobytu małoletniego H. Z. będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ojca dziecka; natomiast w pkt 2 udzielił zabezpieczenia poprzez ustalenie na czas trwania postępowania warunków i zasad kontaktu J. L. z synem. Jak ustalił organ I instancji, ww. orzeczenie Sądu jest prawomocne.
Po uzyskaniu powyższych informacji organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie obecnej sytuacji rodzinnej, w tym przede wszystkich uzyskanie informacji dotyczącej sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, w ramach którego J. L. złożyła w dniu [...] listopada 2019 r. oświadczenie, w którym podała, że syn mieszka z nią nieprzerwanie od [...] grudnia 2018 r.
Organ I instancji przeprowadził też w dniu [...] grudnia 2019 r. wywiad środowiskowy mający na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i opieki nad małoletnim, z którego jak podniósł organ I instancji wynika, że J. L. zamieszkuje w wynajmowanym domu wraz z synem, i że dziecko, pomimo sądowego ustalenia miejsca jego zamieszkania przy ojcu, pozostaje przy niej z obawy o jego bezpieczeństwo. Organ I instancji ustalił także, że na czas rozwodu Sąd postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. ustalił miejsce zamieszkania dziecka przy ojcu oraz kontakty matki w trybie opieki naprzemiennej, jak też to, że w listopadzie 2019 r. Sąd Apelacyjny w W. wydał postanowienie o konieczności zmiany pierwszego postanowienia o zabezpieczeniu.
Po weryfikacji danych zawartych w Centralnej Bazie Beneficjentów organ I instancji ustalił, że na wniosek złożony w dniu [...] września 2019 r. przez S. Z., informacją z [...] października 2019 r., nr [...] Burmistrz Gminy B. przyznał S. Z. prawo do świadczenia wychowawczego na syna H. Z. na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z [...] listopada 2020 r. Burmistrz poinformował J. L. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia zasadności pobierania przez nią świadczenia wychowawczego.
Decyzją [...] listopada 2020 r., nr [...], organ I instancji orzekł o uchyleniu na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: H. Z. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, oraz nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalono okoliczność realizowania na ww. dziecko jednocześnie dwóch świadczeń wychowawczych. Organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi zbieg prawa rodziców do świadczenia wychowawczego w rozumieniu art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ I instancji podniósł, że w dniu [...] lipca 2019 r., a więc w dniu przyznania J. L. prawa do świadczenia wychowawczego MOPS w H. nie posiadał informacji o wydaniu przez Sąd Okręgowy w W. postanowienia z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt. [...].
Ponadto uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacane J. L. w okresie od 1 lipca 2019 r. jest świadczeniem nienależnym, bowiem J. L. nie miała prawa do tego świadczenia, a także nie poinformowała Burmistrza o postanowieniu Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r. Dlatego też, wobec faktu, że na dziecko: H. Z. wypłacane jest podwójnie świadczenie wychowawcze, a także mając na względzie wydane przez Sąd Okręgowy w W. postanowienie z [...] grudnia 2018 r. oraz to, że matka nie wydaje dziecka wbrew postanowieniom Sądu, organ I instancji uznał za konieczne, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy, uchylenie z dniem 1 lipca 2019 r. prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego J. L. Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza z [...] listopada 2020 r. wiosła J. L. Odwołująca podniosła w szczególności, że w dniu [...] listopada 2019 r. Sąd Apelacyjny w W., wydał postanowienie (sygn. Akt [...]), o uchyleniu postanowienia Sądu Okręgowego w W. z [...] czerwca 2019 r. i skierował sprawę zabezpieczenia do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji.
J. L. wskazała także, że od stycznia 2020 r. w Sądzie Okręgowym w W. nie odbyła się żadna rozprawa, a te zaplanowane (na marzec i czerwiec były odwoływane), natomiast badanie w Instytucie [...] odbyło się w dniach [...] listopada 2020 r. Według J. L., Sąd Okręgowy ma rozpatrywać wnioski o zmianę zabezpieczenia w związku z opieką nad synem, ale na ten moment nie jest znany termin rozprawy.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Kolegium, decyzją z [...] stycznia 2021 r., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło, co do istoty sprawy poprzez uchylenie od [...] stycznia 2021 r. prawa J. L. do świadczenia wychowawczego ustalonego na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r., zgodnie z informacją Burmistrza H. z [...] lipca 2019 r., nr [...] w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na dziecko: H. Z., urodzone [...] czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium obszernie zrelacjonowało dotychczasowych przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia organu I instancji, które Kolegium podzieliło. Kolegium wskazało zatem, że w obrocie prawnym pozostaje nadal postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...] i określone w nim zabezpieczenie na czas trwania postępowania rozwodowego w stosunku małoletniego H. Z. w zakresie ustalenia jego miejsca jego pobytu w każdorazowym miejscu zamieszkania jego ojca. Kolegium podniosło, że w postanowieniu tym Sąd udzielił też zabezpieczenia poprzez ustalenie, że na czas trwania postępowania J. L. będzie kontaktować się z synem w określonych cyklach. Jednak, zdaniem Kolegium, forma takiego zabezpieczenia, co do sposobu kontaktów z dzieckiem, nie stanowi o tym, że Sąd w przedmiotowym postanowieniu rozstrzygnął wprost o opiece naprzemiennej obydwojga rodziców, w tym przypadku żyjących w rozłączeniu, którą mieliby sprawować nad małoletnim.
W ocenie Kolegium, w sprawie nie zachodzi zatem sytuacja uregulowana w art. 5 ust. 2a ustawy. Kolegium nie podzieliło zatem argumentów J. L., iż Sąd Apelacyjny w podjętym postanowieniu z [...] maja 2019 r., sygn. Akt [...] - w jego uzasadnieniu - wskazywał, że sposób określonych przez sąd I instancji kontaktów ma charakter opieki naprzemiennej. Kolegium wskazało, że Sąd Apelacyjny swoich rozważań i twierdzeń, co do opieki naprzemiennej, nie usankcjonował w sentencji podjętego rozstrzygnięcia, oddalając zażalenie J. L. Natomiast okoliczność, że dziecko nieprzerwalnie zamieszkuje razem z J. L. wskazuje, zdaniem organu, iż nie stosuje się ona do postanowień Sądu, a potwierdzają to wydawane odrębnie postanowienia przez Sąd Rejonowy w M. o przymusowe odebranie małoletniego.
Uwzględniając powyższe, Kolegium uznało, że skoro ani J. L. ani S. Z. nie została ograniczona władza rodzicielska nad małoletnim dzieckiem, to mając na uwadze treść art. 4 ust. 2 pkt. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze na ww. dziecko od 1 lipca 2019 r., z racji ustalonego dla niego miejsca pobytu przy ojcu, przysługiwało ojcu dziecka, czyli S. Z. Tym samym, zdaniem organu, J. L. nie przysługiwało prawo do tego świadczenia począwszy od 1 lipca 2019 r.
Zdaniem Kolegium, regulacja zawarta w 4 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz istnienie w obrocie podlegającego wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądowego w przedmiocie ustalenia miejsca pobytu dziecka przy ojcu przesądza zatem o ustaleniu, do kogo w tym zakresie należy uprawnienie do świadczenia wychowawczego na dziecko. Kolegium podniosło także, że ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków i przypadków sprawowania opieki niezgodnie z orzeczeniem sądu w kwestii władzy rodzicielskiej, w tym też w kwestii pobytu dziecka. W sytuacji, gdy prawomocnie Sąd postanowi w przyszłości o zmianie miejsca pobytu dziecka lub o opiece naprzemiennej nad nim, wówczas, zdaniem Kolegium, J. L. będzie przysługiwało prawo do przedmiotowego świadczenia wychowawczego w całości lub w odpowiedniej wysokości ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy.
Końcowo Kolegium podniosło, powołując się poglądy sądów administracyjnych, że z uwagi na konstytutywny charakter decyzji podejmowanych na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, nie jest możliwe w tym trybie uchylenie (lub modyfikowanie) z mocą wsteczną prawa do przyznanego stronie świadczenia wychowawczego. W kwestii zatem ewentualne nienależnie pobranego świadczenia organ I instancji może wypowiedzieć się w odrębnym postępowaniu wszczętym na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. Mając na uwadze powyższe, organ uznał iż brak jest podstaw, by uchylać lub zmieniać decyzje przyznające prawa do świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną, tak jak uczynił to organ I instancji, dlatego Kolegium za zasadne uznało uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium z [...] stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła J. L. (dalej jako "Skarżąca"), zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1) prawa materialnego, tj. art. 4 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (dalej: "u.p.p.w.d."), wskazującym, że "świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca [...]";
- 2) dokonanie błędnej wykładni i analizy stanu faktycznego, w tym skutków orzeczenia w zakresie postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r., w trybie zabezpieczenia na czas trwania postępowania rozwodowego, które wbrew twierdzeniu w przedmiotowej decyzji, ustanawiało opiekę naprzemienną nad dzieckiem, w rozumieniu art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., co doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie dochodzi w tym przypadku do zbiegu praw rodziców do świadczenia wychowawczego, w zw. z art. 22 u.p.p.w.d;
- 3) przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak działania w oparciu o przepisy prawa materialnego, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, w tym przypadku J. L. i H. Z. i przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu prawnego z poprzestaniem na zacytowaniu przepisów, nie dotyczących zagadnienia prawnego jakim jest uprawnienie i podstawa uprawnienia do świadczenia wychowawczego w przedmiotowej sprawie, jak również niedostateczne i błędne wyjaśnienie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2021 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga okazała się zasadna.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja Kolegium z [...] stycznia 2021 r., którą organ uchylił decyzję Burmistrza z [...] listopada 2020 r. i orzekł o uchyleniu od 1 stycznia 2021 r. przyznanego Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego.
Powodem uchylenia Skarżącej prawa do ww. świadczenia było uznanie przez organy, że na mocy orzeczenia sądowego miejsce pobytu dziecka zostało ustalone przy ojcu. W ocenie organów, Skarżąca nie udowodniła, że sprawuje na synem opiekę naprzemienną.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., dalej jako "u.p.p."), która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia, i według której celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.), a świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem sytuacji, o której mowa w art. 5 ust. 2a (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.).
Z kolei art. 5 ust. 2a u.p.p. stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko (art. 5 ust. 1 u.p.p.).
Ponadto, stosowanie do brzmienia § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie muszą być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1177, dalej jako "rozporządzenie"), ustalając prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia się również odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.
Organy orzekające w sprawie wskazały w swoich decyzjach również na przepis art. 27 ust. 1 u.p.p., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że na mocy pozostającego nadal w obrocie prawnym postanowienia Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...], Sąd zmienił wcześniejsze postanowienie z [...] sierpnia 2018 w punkcie 2 i udzielił zabezpieczenia poprzez ustalenie, że na czas trwania postępowania miejscem pobytu małoletniego H. Z. będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ojca dziecka. Sąd ustalił również w ramach powyższego zabezpieczenia, że na czas trwania postępowania Skarżąca będzie kontaktować się z synem w następujących okresach: w cyklach dwutygodniowych, poczynając od środy od godz. 19.00 do piątku do godz. 19.00, a następnie od niedzieli od godz. 19.00 do środy do godz. 19.00 i od piątku od godz. 19.00 do niedzieli do godz. 19.00, z wyjątkiem Świąt Bożego Narodzenia w 2018 r., kiedy to Skarżącą spędzi z dzieckiem okres od 25 grudnia od godz. 19.00 do piątku 28 grudnia do godz. 19.00.
Sporne w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy Skarżąca sprawuje opiekę naprzemienną nad swoim małoletnim synem, co w światle przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2a u.p.p., uprawniało by ją do zachowania prawa do części świadczenia wychowawczego, w sytuacji gdy ubiegają się o nie obydwoje rodzice, którzy żyją w rozłączeniu.
Organy obu instancji rozstrzygające w sprawie stanęły na stanowisku, że w realiach wydanego przez Sąd Okręgowy w [...] postanowienia z [...] grudnia 2018 r., sygn. Akt [...], nie można mówić o naprzemiennej opiece sprawowanej przez oboje rodziców (J. L. oraz S. Z.) nad ich wspólnym synem. Organy rozstrzygając o braku uprawnienia Skarżącej do świadczenia wychowawczego na dziecko – H. Z. z uwagi na to, że nie sprawuję ona opieki naprzemiennej nad małoletnim synem, wywiodły taki wniosek z faktu, że jak wskazano w postanowieniu Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r., miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego ojca, a pobyt dziecka u Skarżącej nie został uregulowany orzeczeniem sądu w formie opieki naprzemiennej.
Zdaniem Sądu, zaprezentowany przez organy obu instancji pogląd, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, jest nieprawidłowy.
Umknęło bowiem uwadze organów obu instancji, że w uzasadnieniu ww. orzeczenia z [...] grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w W. w sposób jednoznaczny stwierdził, że z uwagi szeroko pojęte dobro dziecka, ustanowił opiekę naprzemienną jako formę uregulowania kontaktów, najpełniej odpowiadającą potrzebom dziecka i zaangażowaniu obojga rodziców w pełnieniu osobistej pieczy nad dzieckiem. Sąd stwierdził także, że aby zapewnić każdemu z rodziców równomierną możliwość sprawowania bezpośredniej pieczy nad dzieckiem (tożsamy wkład w opiekę nad dzieckiem), nie dzieląc weekendów, uregulował kontakty z dzieckiem w cyklach dwutygodniowych.
Powyższe ustalenia Sądu Okręgowego w W. zostały następnie zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny w W. Jak wynika bowiem z uzasadnienia postanowienia z [...] maja 2019 r., sygn. akt [...], wydanego na skutek rozpoznania zażalenia Skarżącej, Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania ustalonej przez Sąd Okręgowy zrównoważonej opieki obojga rodziców w tzw. systemie opieki naprzemiennej, w kolejno następujących po sobie równych okresach.
Warto w tym miejscu wskazać również na brzmienie art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), dalej jako "k.p.c.", zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której jest mowa w powyższym przepisie oznacza zatem związanie stron postępowania treścią wydanego w danej sprawie rozstrzygnięcia. Związanie takim orzeczeniem dotyczy również innych sądów, za wyjątkiem sądów karnych (§2), organów państwowych oraz organów administracji publicznej. Powyższe determinuje również zakres ustaleń organów w sprawach prawomocnie już osadzonych. W takiej sytuacji organy nie mogą dokonywać ponownej oceny osądzonej sprawy, jak też nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych.
Jak wyjaśnił przy tym Sąd Najwyższy moc wiążąca wyroku dotyczy przede wszystkim związania treścią jego sentencji, a nie uzasadnienia (np. wyroki SN: z 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, niepubl., z 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1073/00, niepubl. Z 13 marca 2008 r., sygn. akt III CSK 284/07, OSNC 2008, nr D, poz. 127), niemiej jednak dla ustalenia zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, czyli granic prawomocności materialnej orzeczenia mogą mieć znaczenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia motywy rozstrzygnięcia (tak w wyroku SN z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr A, poz. 20). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni powyższym pogląd akceptuję.
Należy zatem zważyć, że choć w sentencji postanowienia Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r., Sąd nie użył wprost określenia "opieka naprzemienna", to już w jego uzasadnieniu precyzyjnie wyjaśnił, że o taką właśnie formę sprawowania pieczy na dzieckiem przez rodziców chodzi. Potwierdził to następnie Sąd odwoławczy. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela powyższą ocenę sądów powszechnych.
Ponadto, uwzględniając zakres kontaktów Skarżącej z synem, ustalony ww. orzeczeniem Sądu Okręgowego, nie trudno zauważyć, że wymiar czasu pozostawania dziecka pod opieką każdego z rodziców nie różni się od siebie znacząco i, że odpowiada stosunkowi 50/50. A zatem, sposób spędzania przez Skarżącą czasu z synem (abstrahując od kwestii aktualnego miejsca pobytu dziecka u Skarżącej) jest, w ocenie Sądu, wyrazem sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej wyrażającej się chociażbym w tym, że dziecko będzie spędzać tyle samo czasu z każdym z rodziców.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuję się przy tym, który to pogląd akceptuję również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że "opiekę naprzemienną" należy wiązać z sytuacją, w której rodzice żyjący w rozłączeniu, w separacji lub będący po rozwodzie sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, w mniej więcej równych, powtarzających się, następujących po sobie okresach, i że obojgu rodzicom pozostawiono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Dla uznania opieki naprzemiennej konieczne jest zatem ustalenie względnie równego, proporcjonalnego podziału opieki nad dzieckiem (por. wyroki WSA w Kielcach: z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 275/17, z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 18/17, wyrok WSA we Wrocławiu z 13 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 63/17, wyrok WSA w Gdańsku z 18 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 295/17 – wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Jak wskazał z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, opiekę naprzemienną w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci konstytuują trzy elementy: 1) rodzice dziecka powinni być rozwiedzeni, w separacji lub żyć w rozłączeniu;
- 2) w przedmiocie opieki winno zapaść orzeczenie sądu;
- 3) opieka nim orzeczona winna cechować się naprzemiennością (wyrok NSA z 26 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 878/17, CBOSA).
Uwzględniając powyższe stanowisko judykatury, zdaniem Sądu, forma sprawowania pieczy nad dzieckiem ustalona w postanowieniu Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2018 r., spełnia wymogowi opieki naprzemiennej.
A zatem, organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a. - pomimo, iż obowiązkiem każdego organu jest stanie na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poza tym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
W rozpatrywanej sprawie zostały naruszone ww. przepisy postępowania – organy obu instancji nie rozpatrzyły wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Ponadto, uszło uwadze Kolegium również i to, choć Skarżąca podniosła to w odwołaniu, że jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z [...] listopada 2019 r., sygn. Akt [...], na mocy którego uchylono postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] czerwca 2019 r., sygn. akt [...], w części oddalającej wnioski Skarżącej oraz S. Z. o zmianę postanowienia zabezpieczającego Sądu Okręgowego z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie kontaktów, w aktualnej sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletniego, jak też z uwagi na narastający konflikt pomiędzy rodzicami, pod znakiem zapytania stawia wprowadzenie opieki naprzemiennej, co winno zostać ponownie ocenione przez Sąd Okręgowy. Powyższa kwestia wymagała zatem gruntownego zbadania przez organ i ustalenia z jakim wynikiem zakończyło się postępowanie zabezpieczające w przedmiocie ustalenia kontaktów z dzieckiem. Takich ustaleń w sprawie jednak zabrakło.
Powyższe świadczy o tym, że nie został ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie - w konsekwencji czego rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego.
Takie uchybienia, jak wyżej wskazano, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.
W konsekwencji powyższego, Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w skardze.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku - po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).