Uzasadnienie
W. P. (dalej jako "skarżący") pismem z 30 stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/18, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 11 maja 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, jak również wystosowania przez skarżącego w dniu 17 stycznia 2020 r. wezwania do wykonania ww. wyroku, organ nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec powyższego wniósł o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżący wskazał, że istnieje obawa, że bez zasądzenia tego dodatkowego środka organ nie zakończy postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że po otrzymaniu wyroku zobowiązującego do wydania decyzji, przeprowadzono szereg czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego, tj. w dniu [...] maja 2019 r. wystąpiono do Prokuratury Regionalnej w W. z wnioskiem o zbadanie umowy z [...] czerwca 2014 r. Rep. [...] oraz zapytaniem, czy prokurator wytoczy powództwo o ustalenie nieważności tej umowy; do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...] o nadesłanie odpisu prawomocnego postanowienia z [...] marca 1985 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po jednej ze stron postępowania oraz testamentu; w dniu [...] grudnia 2019 r. wystąpiono do Wojskowego Biura Historycznego w W. o przesłanie zdjęć lotniczych obejmujących przedmiotową nieruchomość w latach 1950-1960; do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum o dokumentację dotyczącą realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości; do Archiwum Państwowego [...] o dokumentację dotyczącą realizacji inwestycji na gruncie; do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o informację dotyczącą daty rozpoczęcia prac inwestycyjnych na gruncie.
Ponadto w dniu [...] stycznia 2020 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego, że w sprawie istnieje jeszcze konieczność, m.in. zlecenia geodecie wykreślenia dawnej nieruchomości [...] na zdjęcia lotnicze, gdy zostaną one nadesłane przez Wojskowe Biuro Historyczne. Jednocześnie wskazano nowy termin zakończenia postępowania do 30 września 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę W. P. na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 11 maja 2016 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 10 stycznia 2019 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 10 kwietnia 2019 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 10 sierpnia 2019 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 21 kwietnia 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 17 stycznia 2020 r., którym wezwał Prezydenta do wykonania wyroku z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/18. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z 11 maja 2016 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił okoliczność, że termin załatwienia sprawy wyznaczony w ww. wyroku upłynął w dniu 10 sierpnia 2019 r., zaś zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Oczywiście okoliczność ta nie zwalnia organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku w terminie, jednakże musi być uwzględniona przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny.
W ocenie Sądu prowadzenie postępowania przez Prezydenta po wyroku zobowiązującym go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie miało przy tym miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu oraz fakt, że organ po otrzymaniu wyroku z 10 stycznia 2019 r. podejmował w sprawie szereg czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego. I tak, w dniu [...] maja 2019 r. wystąpił do Prokuratury Regionalnej w W. z wnioskiem o zbadanie umowy z [...] czerwca 2014 r. Rep. [...] (którą sprzedano udziały w przedmiotowym gruncie) oraz z zapytaniem, czy prokurator wytoczy powództwo o ustalenie nieważności tej umowy; do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...] o nadesłanie odpisu prawomocnego postanowienia z [...] marca 1985 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po jednej ze stron postępowania oraz testamentu, mocą którego spadek po ww. osobie nabyła żona i syn; w dniu [...] grudnia 2019 r. wystąpił do Wojskowego Biura Historycznego w W. o przesłanie zdjęć lotniczych obejmujących przedmiotową nieruchomość w latach 1950-1960; do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum o dokumentację dotyczącą realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości; do Archiwum Państwowego [...] o dokumentację dotyczącą realizacji inwestycji na gruncie; do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o informację dotyczącą daty rozpoczęcia prac inwestycyjnych na nieruchomości.
Ponadto w dniu [...] stycznia 2020 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącego, że w sprawie istnieje jeszcze konieczność, m.in. zlecenia geodecie wykreślenia dawnej nieruchomości [...] na zdjęciach lotniczych, gdy zostaną one nadesłane przez Wojskowe Biuro Historyczne. W tej sytuacji nie sposób uznać, że bezczynność organu po otrzymaniu wyroku z 10 stycznia 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać ponadto należy, że wskazana suma pieniężna ma charakter kompensacyjny. Z treści ww. przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że skarżący nie uzasadnił złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznał krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.