Uzasadnienie
Tut. Sąd rozpoznawał skargę W. G., U. K. i A. N. (dalej jako skarżący) na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 219/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774) wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] pochodzącą z księgi hipotecznej [...]. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał jednocześnie, iż bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do Urzędu [...] w dniu 27 lipca 2013 r., termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął zatem w dniu 27 września 2013r.
W związku z niewykonaniem ww wyroku, wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014r. w sprawie I SA/Wa 3079/13 tut. Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł.
Pismem z dnia 21 października 2015 r. strona skarżąca ponownie wezwała Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku z 2013r., jednak Prezydent [...] nie zastosował się do doręczonego mu wezwania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ wskazał na trudności w rozpoznaniu sprawy i podał, że konieczne jest wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie postawę określenia wysokości należnego odszkodowania.
W wyniku rozpoznania skargi Sąd zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola taka polega m.in. na rozpoznawaniu skarg na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.)
Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 219/13, po wyroku tut. Sądu, który zapadł w 2014r. skarżący po raz kolejny zwrócili się do Prezydenta [...] o jego wykonanie. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 p.p.s.a. nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] (organ) nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o odszkodowanie. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r. pozostawał zatem w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie kolejnej grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 5000 (pięć tysięcy) zł.
Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są sprawami szczególnie skomplikowanymi; uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. a nade wszystko uwzględnił, że wyrok zapadły w 2014r. wymierzający organowi grzywnę w kwocie 500 zł nie doprowadził do zakończenia postępowania. Sąd uznał zatem, że dotychczas zastosowane sankcje tj. grzywna wymierzona w niskiej kwocie nie spełniła motywacyjnej roli, stąd też wysokość kolejnej grzywny musiała odzwierciedlać zaistniały w sprawie stan faktyczny i piętnować brak reakcji organu na prawomocne wyroki Sądu.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 28 maja 2013r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Organ nie przedstawił bowiem racjonalnych argumentów uzasadniających zaistniałą zwłokę.
Sąd ponownie podkreśla, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a.
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. przy czym koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł Sąd zasądził na rzecz wszystkich skarżących łącznie uwzględniając, iż w sprawie, w której wspólne i jednakowe interesy kilku uczestników reprezentuje ten sam profesjonalny pełnomocnik procesowy – koszty zastępstwa procesowego zasądza się w pojedynczej wysokości.