Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania D. F., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] o odmowie przyznania D. F. zasiłku pielęgnacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 31 grudnia 2007 r. D. F. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w N. wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówił przyznania D. F. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek z art. 16 ust. 3 w związku z art. 3 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), skoro legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] września 2007 r. o całkowitej zdolności do pracy.
Od powyższej decyzji D. F. wniosła odwołanie, podnosząc, że organ pierwszej instancji błędnie powołuje się na orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS podczas, gdy skarżąca posiada ważne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Odwołująca się zauważyła, że orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS zostało wydane na potrzeby innego postępowania zmierzającego do uzyskania renty socjalnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Organ zauważył, że D. F. posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Orzeczenie wydane jest na stałe, a niepełnosprawność datuje się od dzieciństwa. Wnioskodawczyni posiada też orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] września 2007 r., nr [...] ustalające, że wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Orzeczenie to wydano w sprawie ustalenia uprawnień do renty socjalnej. Zdaniem Kolegium z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie złożone zostały dwa orzeczenia dotyczące sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni. W obu tych orzeczeniach nie ma rozbieżności w zakresie możliwości zatrudnienia wnioskodawczyni bowiem z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że wnioskodawczyni jest zdolna do podjęcia zatrudnienia na stanowisku przystosowanym. Z tego orzeczenia wynika też, że wnioskodawczyni nie wymaga stałej i długotrwałej pomocy osób drugich, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co jest jedną z przesłanek przewidzianych w art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych.
W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności świadczą więc o tym, że definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zawarta w art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być rozpatrywana bez uwzględnienia przesłanki niezdolności do pracy orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i bez przesłanki niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2008 r. D. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ błędnie powołuje się na orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS podczas, gdy skarżąca posiada ważne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z argumentami Kolegium, że definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zawarta w art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być rozpatrywana bez uwzględnienia przesłanki niezdolności do pracy orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem skarżącej zakwalifikowanie danej osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
W jej ocenie z przepisu art. 3 pkt 20 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest osoba legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej. W przedmiotowej sprawie skarżąca posiada ważne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o czym wspomina organ w treści uzasadnienia decyzji. Jednocześnie niesłuszne są argumenty organu, iż skarżąca nie posiada umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, skoro lekarz orzecznik ZUS wydal orzeczenie o tym, iż nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Jej zdaniem taka zależność nie wynika z żadnego przepisu prawa. Poza tym skarżąca podkreśliła, że orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS zostało wydane na potrzeby innego postępowania, tj. postępowania o przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Orzeczenie to było więc podstawą do rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa do renty socjalnej, a nie podstawą do rozstrzygania o uprawnieniach skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego. W tej kwestii decydujące znaczenie winno mieć zatem orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że w niniejszej sprawie spór dotyczy interpretacji przepisu art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym Kolegium wzięło pod uwagę cel przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz to, że wydatki ze środków publicznych nie powinny podlegać interpretacji rozszerzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku;
- 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 3) osobie, która ukończyła 75 lat (ust. 2). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (ust. 3). Osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego obowiązana jest zatem dołączyć orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności (§ 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne - Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.).
W niniejszej sprawie D. F. ten warunek spełniła, skoro do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dołączyła ważne orzeczenie z dnia [...] grudnia 2006 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., w którym orzeczono o zaliczeniu skarżącej na stałe do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i o tym, że niepełnosprawność jej datuje się od dzieciństwa.
Nie można się natomiast zgodzić z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. i Wójtem Gminy N., że orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz.92) utraciło moc wskutek późniejszego wydania przez Lekarza Orzecznika ZUS orzeczenia ustalającego, że skarżąca jest całkowicie zdolna do pracy, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Taki skutek nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa, a w szczególności z przepisu art. 3 pkt 20 lit. a i b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tego ostatniego przepisu wynika tylko to, że w przypadku gdy pełnoletni wnioskodawca nie dysponuje orzeczeniem ustalającym stopień niepełnosprawności, to może ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny na podstawie m. in. orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS ustalającego całkowitą niezdolność do pracy. Przepis art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje zatem rozwiązania korzystne dla osób wnioskujących o zasiłek pielęgnacyjny. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji celem tego przepisu w żadnym razie nie było zawężenie dostępu do uprawnień przewidzianych ustawą o świadczeniach rodzinnych.
Wobec powyższego należało uznać, że organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.