Uzasadnienie
Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], którą stwierdzono, że orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r., odmawiające dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy Al. [...], zostało wydane z naruszeniem prawa.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że zabudowana nieruchomość [...] położona przy Al. [...] (dawniej [...] i [...]), oznaczonych nr hip. [...], stanowiąca własność I. R. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Wniosek z dnia 16 lipca 1947 r. sporządzony przez J. S. -pełnomocnika I. R. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu wyżej opisanej nieruchomości został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1948 r., nr [...]. Odwołanie od tego orzeczenia administracyjnego nie zostało wniesione. W dniu [...] marca 1950 r. orzeczeniem administracyjnym nr L.dz. [...] Prezydent W. ponownie odmówił przyznania dotychczasowej właścicielce – I. R. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ([...]), oznaczonej nr hip. [...]. Jak wynika z akt sprawy również od tego orzeczenia nie wniesiono odwołania.
Uznano zatem, że kwestionowane orzeczenie obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, uzasadniającą stwierdzenie nieważności tego orzeczenia, bowiem w chwili wydania przez Prezydenta W. orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. sprawa złożonego przez J. S. – pełnomocnika I. R. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ([...]), była już rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] października 1948 r. Z uwagi jednak na upłynięcie ponad 10 lat od dnia wydania orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. ograniczono się, zgodnie z art. 158 § 2 kpa do stwierdzenia, iż orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem prawa.
Z pism Starostwa Powiatu W. z dnia 22 listopada 2000 r., nr [...] oraz Urzędu Gminy W. z dnia 31 października 2000 r., nr [...] wynika, iż obecnie przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obrębie [...] i stanowi część działki ewidencyjnej o nr [...] stanowiącej własność Konfederacji Szwajcarskiej oraz część działki o nr ewid. [...] - stanowiącej własność Skarbu Państwa we władaniu Ambasady Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Odnośnie zarzutu nie doręczenia orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. pełnomocnikowi byłej właścicielki przedmiotowej nieruchomości organ stwierdził, że w aktach własnościowych brak jest stosownej koperty, natomiast na zachowanym poświadczeniu doręczenia J. S. wyżej wymienionego orzeczenia znajduje się - w miejscu przeznaczonym na wskazanie daty oraz podpis adresata bądź urzędnika - nieczytelny i niekompletny odcisk podłużnej pieczęci.
Powyższe orzeczenie zostało skierowane na wskazany przez ówczesnego pełnomocnika strony adres. W aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących, iż pełnomocnik strony informował organ administracji o zmianie adresu. Brak jest również w aktach własnościowych koperty, na której mogły się znajdować adnotacje o przyczynie braku podpisu adresata na zachowanym poświadczeniu odbioru orzeczenia.
Wskazać należy, że na skierowanym do J. S. piśmie (wysłanym bez koperty - jak wskazuje naklejony na tym piśmie znaczek oraz stosowne pieczęci urzędu pocztowego) z dnia 28 listopada 1950 r. L.dz. [...] informującym, iż zgodnie z orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 r. L.dz. [...] objęcie budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości położonej przy Al. [...], nr hip. [...] zostało wyznaczone na dzień 19 grudnia 1950 r. również znajduje się odcisk podłużnej pieczęci z napisem "[...]" wraz z dalszym nieczytelnym numerem oraz ręczną adnotacją "zwrot" oraz " [...] adresat nie mieszka" opatrzona nieczytelną datą i podpisem.
Wobec powyższego organ nadzoru uznał, że brak jest dowodów pozwalających przyjąć za uzasadnione twierdzenie pełnomocnika wnioskodawczyni, że skuteczne prawnie doręczenie wyżej wymienionego orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. nie nastąpiło.
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury K. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zostało podniesione, że organy w obu decyzjach błędnie wskazały, że wobec faktu, że od doręczenia decyzji z dnia [...] marca 1950 r. upłynęło już 10 lat i wobec treści art. 156 § 2 kpa jest możliwe jedynie wydanie decyzji stwierdzającej, że wadliwa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W aktach sprawy znajduje się poświadczenie doręczenia decyzji z dnia [...] marca 1950 r. skierowane do J. S. - pełnomocnika byłej właścicielki, na którym nie ma podpisu adresata. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że przedmiotowa decyzja nigdy nie została adresatowi doręczona, a skoro tak, to nigdy nie zaczął płynąć żaden termin związany z doręczeniem tej decyzji. Wobec tego nie zachodzi negatywna przesłanka wynikająca z art. 156 § 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę Ministra Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Organy nadzorcze, w obu decyzjach uznały, że orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. jest obarczone wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa uzasadniającą stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Z uwagi jednak na upływ ponad 10 lat od dnia wydania orzeczenia administracyjnego ograniczono się w postępowaniu nadzorczym, zgodnie z art. 158 § 2 kpa do stwierdzenia, że orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem prawa.
Dla przyjęcia, że występuje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 156 § 2 kpa, która została zastosowana w postępowaniu nadzorczym objętym zaskarżoną decyzją, a mianowicie, że nie stwierdza się nieważności decyzji jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, koniecznie jest ustalenie przez organ, w sposób niewątpliwy, kiedy nastąpiło doręczenie kontrolowanej decyzji i czy od daty doręczenia upłynęło 10 lat. W rozpatrywanej sprawie tej okoliczności organy nadzoru w ogóle nie ustaliły i przyjęły, dowolnie, że przesłanka negatywna stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru stwierdza, że brak jest dowodów pozwalających przyjąć, że skutki prawne doręczenia orzeczenia z [...] marca 1950 r. nie nastąpiły.
Należy uznać, że to stanowisko organu jest błędne, albowiem to nie strona ma wykazać, że doręczenie orzeczenia nie nastąpiło, lecz organ ma wykazać, że nastąpiło skutecznie prawne doręczenie orzeczenia i że od tego doręczenia upłynęło dziesięć lat. Organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń co skutkuje uznaniem, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na prawidłowe jej rozstrzygniecie.
W materiale dokumentacyjnym znajduje się doręczenie kontrolowanego orzeczenia z [...] marca 1950 r. adresowanego do pełnomocnika byłej właścicielki nieruchomości J. S.. Jest bezsporne, że na dowodzie tym nie ma podpisu adresata, jak również nie ma żadnej adnotacji, na podstawie której możliwe byłoby ustalenie z jakiego powodu brak jest tego podpisu. Organ winien więc ustalić, czy w świetle obowiązujących wówczas przepisów prawnych o doręczeniach orzeczeń administracyjnych doręczenie to może być uznane za prawnie skuteczne czy też nie. Dopiero to pozwoli organowi na właściwą ocenę czy w sprawie zachodzi negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego określona w art. 156 § 2 kpa. Ponieważ takich ustaleń i rozważań brak jest w zaskarżonej decyzji, to zapadła ona z naruszeniem art. 156 § 2 kpa albowiem nie zostało wyjaśnione czy rzeczywiście przesłanka ta ma w rozpoznawanej sprawie zastosowanie.
Należy również zauważyć, że stosowanie analogii przy ocenie prawidłowości doręczenia orzeczenia z [...] marca 1950 r. do sytuacji jaka miała miejsce przy doręczeniu J. S. pisma z dnia 28 listopada 1950 r. jest niedopuszczalne chociażby z uwagi na znaczny upływ czasu między datami obu korespondencji.
Ponieważ wskazanymi wyżej uchybieniami dotknięte są obie decyzje nadzorcze to i obie należało uchylić.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 148 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.