Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [..], po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez M. K. i J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] czerwca 2010 r. [..] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] października 2006 r. [..], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [..] października 2006 r. nr [..] stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej [..] W. z dnia [..] sierpnia 1972 r. nr [..], uchylonej w części decyzją Prezydenta [..] W. z dnia [..] listopada 1975 r. nr [...] w zakresie objętym komunalizacją [..] niepodzielonej części działki nr ew. [..].
Natomiast odnośnie lokali mieszkalnych nr [..] oraz związanego z nimi prawa użytkowania wieczystego, ponieważ doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. organ stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia [..] listopada 2009 r. M. K. i J. K. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [....] października 2006 r. nr [..], biorąc za podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] orzekło o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. [..] z powodu braku legitymacji do wstępowania przez wnioskodawców charakterze stron postępowania. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] wystąpili M. K, i J. K. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podali, że w ich ocenie są stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia [..] października 2006 r. [..], albowiem ponosili nakłady na nadbudowę pomieszczenia mieszkalnego nad lokalem przez nich zajmowanym.
Nadto zarzucili rozpoznanie sprawy w niepełnym zakresie, tj. bez uwzględnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Po rozpoznaniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [..] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. K. i J. K. nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] października 2006 r. [..]. Organ wskazał, iż wnioskodawcy są jedynie lokatorami budynku położonego w W. przy ul. [..], działka nr [.] z obrębu [..], nieposiadającymi żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie organu z faktu dokonania przez wnioskodawców nadbudowy zajmowanego przez nich lokalu, również nie można wyprowadzać wniosku, iż posiadają oni tytuł prawny do lokalu. Organ zaakcentował, iż wnioskodawcy na żadnym etapie postępowania nie udzielili odpowiedzi kiedy dokładnie uzyskali informację o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. decyzji z dnia [..] października 2006 r. nr [..]. Zdaniem organu jednak, brak spełnienia choćby jednej przesłanki do wszczęcia postępowania wznowieniowego daje podstawę do wydania decyzji o odmowie jego wznowienia, wobec czego w sprawie nie zachodzi konieczność ustalania niniejszej kwestii. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [.] stycznia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. K. i J. K. zarzucając naruszenie przez organ art. 7 i art. 77 k.p.a W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w ich ocenie posiadają w sprawie przymiot strony, albowiem mają w postępowaniu interes prawny i faktyczny.
Skarżący wskazali, iż na podstawie decyzji z dnia [..] sierpnia 1992 roku dokonali nadbudowy-rozbudowy zajmowanego lokalu mieszkalnego. Natomiast stosownie do uchwały Rady Gminy W. z dnia [.] grudnia 1997 r. nr [.] w sprawie zasad dotyczących sprzedaży lokali mieszkalnych w budynkach stanowiących własność Gminy W., nadbudowany lokal winien być sprzedany lokatorowi, który uzyskał pozwolenie na nabdudowę zajmowanego lokalu. Skarżący wskazali, iż wielokrotnie bezskutecznie występowali do organu z wnioskiem o wykup zajmowanego i nadbudowenego lokalu, w związku z czym w ich ocenie nie mogą obecnie ponosić negatywnych skutków działania organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaznaczyć także należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest nieuzasadniona. Postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego służącym wzruszaniu decyzji ostatecznych. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. decyzji odmawiającej jego wznowienia.
Powyższe powoduje, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej fazie (wstępnej) organ administracji publicznej bada czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, iż wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania bądź złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] października 2006 r. [..] z uwagi na niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych. Występujący bowiem z żądaniem wszczęcia postępowania M. K. i J. K. - lokatorzy jednego z mieszkań mieszczących się w budynku posadowionym na gruncie będącym w użytkowniku wieczystym następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości - nie byli stroną tego postępowania i nie mieli, zdaniem organu, interesu prawnego w żądaniu jego wznowienia. Rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Podstawowym zatem zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętego przez organy rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie.
Stroną, stosownie do ww. przepisu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być wywiedziony zatem z konkretnego przepisu prawa materialnego. Innymi słowy mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98 opubl.
Lex nr 47898). W ocenie Sądu w przypadku decyzji dotyczącej oddania w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji, oprócz jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych mogą mieć jedynie właściciele lokali mieszczących się w usytuowanym na tym gruncie budynku nabytych uprzednio od Skarbu Prawa bądź gminy. Nie mają natomiast interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w kwestionowaniu takich rozstrzygnięć lokatorzy lokali mieszczących się w takim budynku (por. wyrok NSA z dnia 8.02.2006 r. sygn. I OSK 427/05, Lex nr 194358). Jako użytkownicy lokali nie dysponują oni tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości.W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie są właścicielami żadnego z lokali mieszkalnych budynku położonego w W. przy ul. [..], działka nr [..] z obrębu [..] i nie byli stronami postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Jako lokatorzy lokalu mieszkalnego mieszczącego się na przedmiotowym gruncie nie mają oni również interesu prawnego w jej wzruszeniu, gdyż powyższa decyzja nie dotyczy ich osoby i w żaden sposób nie godzi w ich prawem chronione dobra. Nie są więc oni stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] października 2006 r. [..], w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie mogą skutecznie żądać jego wznowienia. W tym stanie rzeczy złożone przez skarżących, jako osoby nieuprawnione, żądanie wznowienia postępowania skutkować musiało wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, a to oznacza, że zaskarżona decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. Uzupełniając Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż brak ustalenia dokładnej daty uzyskania przez skarżących informacji o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. decyzji z dnia [..] października 2006 r. nr [..], nie ma istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Nawet, gdyby ustalono, iż skarżący uchybili terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, to i tak biorąc pod uwagę brak przymiotu strony skarżących w postępowaniu w sprawie zapadłaby decyzja w istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku