Uzasadnienie
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania H. L., decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K. między ul. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 19 lutego 2005 r. H. L. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 Kpa, postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] o odmowie zwrotu na rzecz H. L. nieruchomości położonej w K. między ul. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu strona podniosła, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania o zwrot nieruchomości, skoro w takim samym stanie faktycznym sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Kr II 293/95 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., nr [...] dotyczącą odmowy zwrotu gruntu sąsiadującego z nieruchomością wnioskodawczyni. O wydaniu tego orzeczenia strona dowiedziała się w dniu 1 lutego 2005 r.
Prezydent Miasta K. wraz z pismem z dnia 28 lutego 2005 r., nr [...] przekazał wniosek o wznowienie wraz z aktami sprawy Wojewodzie [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] wznowił postępowanie w sprawie, uznając, że strona uprawdopodobniła zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa oraz że wniosek o wznowienie został oparty o przesłanki wznowienia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 Kpa.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. orzekł o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Kr II 293/95 nie można uznać za nową, istotną dla sprawy i nieznaną organowi przed wydaniem decyzji okoliczność lub dowód, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa, skoro sprawa o zwrot, w której orzekał NSA, dotyczyła innej osoby, innej nieruchomości i decyzji odmawiającej zwrotu gruntu wydanej na innej podstawie prawnej, a wyrok tego Sądu był znany organowi już w 1996 r. i nie rozstrzygał kwestii zwrotu nieruchomości, lecz miał charakter kasatoryjny. Organ podał też, że strona nie wskazała fałszywego dowodu, na podstawie którego w sprawie o zwrot ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.
Od decyzji Wojewody [...] H. L. wniosła odwołanie do Ministra Budownictwa zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W uzasadnieniu strona podniosła, że w jej sprawie istotne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Kr II 293/95, skoro podstawy faktyczne zwrotu jej sprawy i sprawy sąsiedniego gruntu S. i S. małż. G. były takie same. Odwołująca się podniosła, że obie nieruchomości były wywłaszczone tą samą decyzją, działki te obejmował ten sam plan i cel inwestycji, a zatem jeżeli grunt bezpośrednio sąsiadujący stał się zbędny na cel wywłaszczenia i został zwrócony ich właścicielom, to również te ustalenia winy odnosić się do gruntu H. L. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 149 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać jedynie dopuszczalność wznowienia z przyczyn formalnych przedmiotowych lub podmiotowych, w tym kwestię zachowania terminu.
Minister ustalił, że pismem z dnia 14 lutego 2005 r. H. L. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Jako podstawę wznowienia strona wskazała uzyskaną w dniu 1 lutego 2005 r. informację o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16.02.1996r. sygn. akt SA/Kr II 293/95, powołując przesłanki określone art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 Kpa.
Wobec tego Minister stwierdził, że we wniosku o wznowienie postępowania strona określiła przesłanki wznowienia, a wniosek wniesiony został w terminie określonym w art. 148 Kpa, a więc prawidłowo organ wojewódzki wznowił postępowanie w sprawie.
Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 149 § 2 Kpa wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia, jeżeli zaś przyczyny wznowienia rzeczywiście wystąpiły - co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Oceniając wystąpienie w niniejszej sprawie wskazanych przez wnioskodawczynię przyczyn wznowienia postępowania Minister wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1), decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2), czy też wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Zdaniem Ministra, powołany przez stronę przepis art. 145 § 1 pkt 1 wymaga wskazania, które dowody okazały się fałszywe. Wykazanie, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe musi być poparte prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. H. L. nie wskazała zaś na wystąpienie w niniejszej sprawie dowodów, co do których orzeczono by o ich fałszywości. Wnioskodawczyni nie przedstawiła również faktów uzasadniających uznanie wydania zaskarżonej decyzji w wyniku przestępstwa.
Odnosząc się natomiast do powołanej we wniosku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa organ odwoławczy wskazał, że H. L. wywodzi nową okoliczność w sprawie z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Kr II 293/95, który zapadł w sprawie dotyczącej nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością będącą przedmiotem niniejszego postępowania. W wyniku rozpatrzenia tej sprawy na rzecz byłych właścicieli dokonano zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co zdaniem wnioskodawczyni wskazuje, że w jej sprawie organy powinny orzec tak samo.
Jednakże nowe okoliczności faktyczne niezbędne dla prowadzenia postępowania wznowieniowego, to okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, w tym od wykładni prawa.
W ocenie Ministra, nowa, czy też odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania. Wyrok sądu administracyjnego wskazuje jedynie na pewną interpretację przepisów prawa, a nie stanowi prawa. Nie można uznać za wiążący w sprawie wyrok zapadły w innej sprawie.
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. H. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając organom administracji brak dobrej woli aby rzetelnie i wnikliwie rozpoznać wniosek skarżącej, a Ministrowi Infrastruktury naruszenie prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu podniosła, że nie można się zgodzić z twierdzeniem organu, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt zwrotu nieruchomości bezpośrednio graniczących z nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...], które stanowiły jej własność przed wywłaszczeniem. Skarżąca podała, że nieruchomość oznaczona numerami działek [...] jest położona pomiędzy nieruchomościami S. G. i J. R. Działka S. G. graniczy z jej gruntem od strony [...], a działka J. R. od strony [...]. Wszystkie te działki zostały wywłaszczone na tej samej podstawie prawnej i na ten cel.
Skarżąca zauważyła, że S. G. odzyskała swoją nieruchomość na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt: SA/Kr II 293/95 uchylającego decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 1994 r., nr [...]. W sprawie działki J. R. oznaczonej nr [...] o pow. [...] m2 toczy się postępowanie o jej zwrot. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] orzeczono o nieważności umowy zawartej dnia [...] września 1999 r. w zakresie obejmującym oddanie w użytkowanie wieczyste tej działki przez Gminę K., Spółdzielni [...] w K. Wyrok jest w tej części rozstrzygnięcia prawomocny. Tej treści wyrok jest podstawą do zwrotu w postępowaniu administracyjnym działki J. R. W obu wymienionych powyżej sprawach ustalono, że działki nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia. Skarżąca wskazała, że jej nieruchomość również nie została w żaden sposób zagospodarowana, dlaczego więc przy tym samym stanie faktycznym, stosując te same przepisy orzeczono zwrot nieruchomości S. G. właścicielce sąsiedniej nieruchomości, a jej wniosek nie został uwzględniony.
H. L. uważa, że decyzja odmowna w jej sprawie jest dla niej krzywdząca i wydana z naruszeniem przepisów prawa, a ona sama nie może zgodzić się z twierdzeniem, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
W dniu 18 czerwca 2009 r. Spółdzielnia [...] z siedzibą w K. będąca uczestnikiem postępowania i użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu przedstawiła Sądowi na piśmie swoje stanowisko w sprawie. Spółdzielnia nie podzieliła zarzutów skargi i wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodzić należy się z Ministrem Infrastruktury, że powoływany przez H. L. fakt odzyskania przez S. G. swojej nieruchomość na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt [...] o odmowie zwrotu gruntu, czy też sam ten wyrok nie stanowią istotnej dla niniejszej sprawy okoliczności, czy istotnego dowodu, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uzasadniających uchylenie, w trybie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...].
Rację należy przyznać Ministrowi Infrastruktury, że o tym, czy dana okoliczność lub dowód ma w konkretnej sprawie wznowieniowej charakter istotny, w pierwszym rzędzie decyduje to, czy powoływana przez stronę okoliczność lub dowód dotyczą przedmiotu sprawy zakończonej kwestionowaną przez stronę ostateczną decyzją.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony.
Poza sporem jest, że kwestia odzyskania gruntu przez sąsiadkę skarżącej S. G. jest następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i podjętej na jego podstawie przez organ administracji publicznej decyzji orzekającej o zwrocie gruntu, a więc rozstrzygnięć wydanych w innej sprawie indywidualnej (dotyczącej innych osób i innego gruntu). Nie budzi też wątpliwości, że powołany we wniosku o wznowienie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Kr II 293/95 dotyczy innej sprawy administracyjnej, skoro w sprawie sądowej przedmiot zaskarżenia stanowiło rozstrzygnięcie nie dotyczące interesu prawnego H. L., tj. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., nr [...] o odmowie zwrotu gruntu, załatwiająca sprawę innych osób, dotycząca innej nieruchomości, wydana na innej podstawie prawnej.
Wbrew temu co twierdzi skarżąca, w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, skoro dowód w postaci wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 lutego 1996 r. nie był podstawą ustalenia, istotnych dla niniejszej sprawy zwrotowej, [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] została wydana w wyniku przestępstwa którego popełnienie stwierdzono prawomocnym wyrokiem sądowym bądź że występują okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 i 3 Kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że w praktyce rozpatrywania spraw o zwrot nieruchomości dochodzi do sytuacji, w których byli właściciele, nawet sąsiadujących ze sobą bezpośrednio gruntów, otrzymują różne w swej treści decyzje czy orzeczenia sądów. Wynika to jednak z odmienności stanów faktycznych i prawnych tychże spraw (czasami trudnych do zauważenia przez nieprawnika) i z ich różnych ocen przez organ, czy sąd. Fakt ten nie stanowi jednak ustawowej podstawy wznowienia postępowania, przewidzianej w przepisach Kpa bądź w przepisach szczególnych.
Wobec tego dla niniejszej sprawy nie ma też znaczenia sprawa J. R., sąsiadki skarżącej, w której Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] orzekł o nieważności o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki sąsiedniej przez Gminę K., Spółdzielni [...] w K. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.