Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zmieniającej decyzję z dnia [...] marca 2018 r. przyznającą J. G. zasiłek stały.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że z akt sprawy (poświadczenia nadania przesyłki) wynika, że decyzja z dnia [...] października 2018 r. została doręczona skarżącemu w dniu 31 października 2018 r., a odwołanie od tej decyzji – datowane na 6 grudnia 2018 r. – zostało wniesione 6 grudnia 2018 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa termin do złożenia odwołania upływał 14 listopada 2018 r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia 10 kwietnia 2019 r. wskazano natomiast, że decyzja, od której wniesiono odwołanie wysłana została listem poleconym w dniu 26 października 2018 r. bez zwrotnego potwierdzenia odbioru. Do akt załączony został dokument z pocztowej książki nadawczej OPS oraz wydruk ze strony Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek", z którego wynika, że J. G. odebrał decyzję w dniu 31 października 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Na wstępie podkreślić należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.
Zgodnie z art. 129 § 1 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa).
Organ odwoławczy zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Jeżeli organ stwierdzi, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, wydaje wówczas postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, stosownie do treści art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że odwołanie J. G. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Zdaniem organu decyzja z [...] października 2018 r. została doręczona skarżącemu w dniu 31 października 2018 r. Datę doręczenia przedmiotowej decyzji stwierdzono natomiast w oparciu o dokument z pocztowej książki nadawczej OPS [...] oraz wydruk ze strony Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek".
Wskazać zatem trzeba, że zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39 – 49 kpa.
Zgodnie z art. 39 kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Stosownie do treści art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 kpa). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 kpa). W myśl zaś art. 46 § 1 kpa odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami kpa doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy zaś uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Prawidłowość postępowania organu w tym zakresie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Niezgodne z przepisami kpa doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez Sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że do doręczenia w ogóle nie doszło. Doręczenie wszelkiego rodzaju pism, a zwłaszcza rozstrzygnięć organów administracji publicznej, powinno zatem następować z datą pewną, potwierdzoną osobiście przez adresata decyzji.
W rozpoznawanej sprawie tymczasem, jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, co potwierdzono w piśmie z dnia 10 kwietnia 2019 r., decyzja z [...] października 2018 r., od której wniesiono odwołanie, przesłana została skarżącemu listem poleconym bez zwrotnego potwierdzenia odbioru. Okoliczność powyższa - zdaniem Sądu – uniemożliwia ustalenie pewnej daty doręczenia przedmiotowej decyzji, a tym samym ustalenie czy odwołanie wniesione zostało w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa. Przy czym podkreślić trzeba, że potwierdzenia doręczenia skarżącemu decyzji, w rozumieniu art. 39 kpa i art. 46 § 1 kpa nie stanowi powoływany przez organ wydruk ze strony Poczty Polskiej, jak też dokument z pocztowej książki nadawczej OPS [...]. Stosownym dokumentem urzędowym potwierdzającym datę i sam fakt doręczenia stronie przesyłki (decyzji) jest pocztowy dowód doręczenia. Wydruk ze strony Poczty Polskiej oraz adnotacja z pocztowej książki nadawczej - w ocenie Sądu – stanowią jedynie domniemanie doręczenia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało bezspornie ustalone (udowodnione) w jakiej dacie skarżący odebrał decyzję z dnia [...] października 2018 r., a tym samym czy odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Zaskarżone postanowienie wydane zatem zostało z naruszeniem art. 39, art. 46 § 1 i art. 129 § 2 kpa oraz z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jego uchylenie.
Jeszcze raz podkreślić trzeba, że aby można było ocenić zachowanie terminu do wniesienia odwołania i ewentualnie stwierdzić uchybienie tego terminu, najpierw należy ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, że decyzja została doręczona i ustalić datę, w której decyzję doręczono. Doręczenie musi być pewne i prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.
- - ---------------------- 1