Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 30/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 20 lipca 2016 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 7 kwietnia 2016 r. wpłynęły do organu.
Pismem z dnia 16 listopada 2016 r. W. L. (dalej: skarżący) wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku Sądu z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 30/16.
Pismem z 6 lutego 2017 r. (data wpływu do Sądu 17 marca 2017 r.) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z uwagi na konieczność wykonania operatu szacunkowego oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy w terminie określonym w wyroku Sądu z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 30/16. Organ zaznaczył jednocześnie, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 14 marca 2017 r. został poinformowany o powyższym, a także o planowanej dacie zakończenia postępowania w dniu 31 lipca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwana dalej "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 30/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 20 lipca 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd dwumiesięczny termin minął w dniu 20 września 2016 r. Ponadto, pismem z 16 listopada 2016 r. skarżący wezwał organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.
Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku (okres siedmiu i pół miesięcy), skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Ponadto, w ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres przekroczenia wyznaczonego terminu przez Sąd do załatwienia sprawy, który nie jest okresem znacznym. Sądowi z urzędu znana jest także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy nakładaniu z tego tytułu sankcji przewidzianych ustawą.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).