Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 159/15 wnieśli J. B., M. R., W. R. i Z. R., reprezentowani przez adwokata R. N. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 28 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., dawna ulica [...] (obecnie [...]), hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w maksymalnej wysokości, przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Strona skarżąca uzasadniła, że Prezydent nie wykonał wyroku mimo, że termin wyznaczony przez Sąd już upłynął, a organ został wezwany do wykonania wyroku.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że z uwagi: na obowiązek, wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, oraz na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów, przewidzianych na ich rozpatrzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 159/15 zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 28 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., dawna [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaś w pkt 2 tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z 28 kwietnia 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w 15 lipca 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 159/15 (k. 37). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 15 października 2015 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wydał rozstrzygnięcia.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent w dniu 13 marca 2017 r., a więc przed przesłaniem rozpoznawanej obecnie skargi, wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego dla W., innej jednostki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji i materiałów, niezbędnych do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Ponadto poinformował pełnomocnika skarżących o podjętych w sprawie czynnościach oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 września 2017 r.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3 536,87 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 2.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, dopiero po upływie ponad roku podejmuje w sprawie czynności, zmierzające do rozpoznania wniosku, a ma to miejsce na kilka dni przed przekazaniem skargi na niewykonanie ww. wyroku do Sądu. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że sprawy gruntów warszawskich należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.