Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 240/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako " Tabela likwidacyjna wsi [...]", stanowiącą obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skargą z 20 listopada 2015 r. E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 240/14. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sąd przekazał akta organowi administracyjnemu, a pomimo tego organ nie załatwił sprawy. Pismem z 12 listopada 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku.
Prezydent W., odpowiadając na skargę przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Podał również, że w chwili obecnej gromadzona jest dokumentacja niezbędna do wydania decyzji. W związku z powyższym organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 12 listopada 2015 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sadowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 5 listopada 2014 r. (k. 45 akt o sygn. I SAB/Wa 240/14). Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P.
Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010 r. s. 366). Uwzględniając więc zasadę obliczania terminu wyznaczonego przez sąd do załatwienia sprawy przez organ administracyjny stwierdzić należy, iż organowi w dniu 5 stycznia 2015 r. minął termin do załatwienia sprawy. Nie zakończenie w tym terminie postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] oznacza, że żądanie o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa).
Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P.2016.145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 38 998 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności.
Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Jak wynika z akt sprawy I SAB/Wa 240/14, sprawa wynikająca z ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest skomplikowana. Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył jednak i na fakt, że sprawa odszkodowań za tzw. grunty [...] jest bardzo skomplikowana pod względem historycznym, prawnym i finansowym. Faktem powszechnie znanym jest również duża ilość nierozpoznanych wniosków dotyczących przyznania odszkodowania za nieruchomości [...] oraz brak środków finansowych na ich zaspokojenie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku - będzie grzywna w wysokości [...] zł.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że do dnia orzekania przez Sąd nie wystąpiły w toku postępowania administracyjnego okoliczności, o których mowa w art. 35 § 5 Kpa powodujące przerwę w biegu terminu na załatwienie sprawy. Organ nie wskazał też jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają dalsze procedowanie w sprawie, w szczególności zlecenie rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości.
Wobec tego, że w sprawie nie zostały ujawnione przeszkody w załatwieniu wniosku skarżących o odszkodowanie, bezczynność w załatwieniu wniosku złożonego organowi blisko 3 lata temu, trwającą ponad 6 miesięcy, należało potraktować jako kwalifikowane naruszenie terminu 2 miesięcy, wyznaczonego organowi w wyroku Sądu z dnia 24 lipca 2014 r.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa.