Uzasadnienie
Minister Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku Miasta W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia, na wniosek Gminy [...], nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia P. P. "[...]" działką nr [...] położoną w W. przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] października 2002 r. Gmina [...] wniosła do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. w przedmiocie uwłaszczenia P. P. "[...]" działką nr [...] położoną w W. przy ul. P. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) pełnomocnictwa udzielone burmistrzom gmin [...] wygasły, a wobec niepodtrzymania przez Prezydenta W. w ustawowym terminie pełnomocnictwa dla adwokata R. N. reprezentującego Burmistrza Gminy [...] pełnomocnictwo dla profesjonalnego pełnomocnika wygasło. Zdaniem organu oznacza to, że stało się bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone z wniosku Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 677/04 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie, naruszając przepisy prawa procesowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, skoro postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania i jego przedmiot. Zdaniem Sądu organ administracji obowiązany był rozpoznać sprawę merytorycznie, w sytuacji, gdy strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie mógł zatem uchylić się od wydania decyzji merytorycznej.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ Gminie [...] nie przysługuje atrybut strony, w rozumieniu art. 157 § 2 w związku z art. 28 KPA, skoro Gmina nie wykazała tytułu prawnorzeczowego do uwłaszczonej nieruchomości, wynikającego chociażby z faktu jej komunalizacji. Wnioskodawca nie mając interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny nie był uprawniony do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r.
Od powyższej decyzji Miasto W. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. Miasto W. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz zarzucając Ministrowi naruszenie: art. 105 § 1 w związku z art. 28 KPA poprzez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu; art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 KPA polegające na nierozważeniu i niezebraniu całego materiału dowodowego i niewskazaniu na podstawie jakich dowodów organ ustalił stan faktyczny sprawy; art. 157 § 2 w związku z art. 6 KPA polegające na braku rozważenia z urzędu przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ bezpodstawnie utożsamił posiadanie interesu prawnego z posiadaniem tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości, a nie wziął pod uwagę, że Miasto W. opiera swój interes prawny o przepis art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, domagając się przekazania przedmiotowego mienia na własność, czemu stoi na przeszkodzie uwłaszczenie tą nieruchomością P. P. "[...]".
Skarżący podniósł, że w wyroku z dnia 1 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie miał wątpliwości co do tego, że Gminie przysługuje przymiot strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Dodatkowo skarżący podniósł, że Minister nie przeprowadził dowodu celem zbadania, kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i czy w stosunku do tego mienia nie toczyło się postępowanie komunalizacyjne na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Poza tym Minister uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania uwłaszczeniowego, mimo to miał - wynikający z art. 157 § 2 KPA i art. 2 Konstytucji RP- obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo podniósł, że błędny jest pogląd skarżącego, iż organ nadzoru winien przesądzić kwestię nabycia przez Gminę mienia z mocy prawa, skoro nie jest on właściwy w tym zakresie. Odrębnym i niedotyczącym meritum tej sprawy zagadnieniem jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy zauważyć, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. o uwłaszczeniu P. P. "[...]" działką nr [...] położoną w W. przy ul. [...] oraz wydane w jej granicach rozstrzygnięcia organów administracji publicznej były już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 677/04 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, skoro postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania i jego przedmiot. Zdaniem Sądu organ administracji obowiązany był rozpoznać sprawę co do istoty i nie mógł uchylić się od wydania decyzji merytorycznej.
W pierwszej kolejności należało więc ocenić, czy wydane w ponownie prowadzonym postępowaniu nadzorczym decyzje Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. i z dnia [...] stycznia 2007 r. uwzględniają ocenę prawną i zalecenia zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego pierwszej instancji, które wiążą również i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi.
W ocenie Sądu Minister Budownictwa przy ponownym rozpoznaniu sprawy pominął wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r. Organ ten błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozważań nie objęto kwestii legitymacji procesowej wnioskodawcy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, skoro w tym zakresie Sąd w wyroku z dnia 1 czerwca 2005 r. wyraźnie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, ponieważ występują główne elementy stosunku administracyjnoprawnego (strony i przedmiot). Minister Budownictwa winien mieć na uwadze, że kontrola sprawowana przez sąd administracyjny opiera się na dokonywanej z urzędu ocenie działalności organów administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem materialnym, procesowym i ustrojowym.
Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w oparciu o wynikający z przepisów prawa powszechnie obowiązującego stan prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powoływaną podstawą prawną. Nie można więc uznać, że przedmiotem oceny Sądu nie były objęte kwestie uprawnień Gminy [...] ([...]) do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
W kontekście powyższych rozważań należało więc uznać, że Minister Budownictwa nie mógł uchylić się od związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego trybu postępowania zawartymi w wyroku sądu administracyjnego, zwłaszcza, że obie kwestionowane w skardze decyzje wydano w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W tej sytuacji organ nadzoru w ponownie prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym nie mógł wydać decyzji, na podstawie art. 105 § 1 KPA.
Wobec tego, że Minister Budownictwa przeprowadził w sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7 KPA w związku z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie należnych skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).