Uzasadnienie
Skarżąca T. G. reprezentowana przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu - adwokat V. A., w dniu 11 grudnia 2013 r. złożyła na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę na czynność z zakresu administracji publicznej, przeprowadzoną przez Dyrektora jednostki budżetowej [...], jaką jest Centrum Pomocy Społecznej [...], polegającą na bezprawnym przybyciu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 6 września 2013 r. przez pracownika Centrum Pomocy Społecznej. Jej zdaniem przeprowadzony wywiad środowiskowy dokonany został z naruszeniem art. 107 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz z naruszeniem rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 8 czerwca 2012 r. oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca wskazała, iż większość wywiadów środowiskowych odbywała się dotychczas po wcześniejszym ustaleniu z nią daty, godziny i miejsca spotkania. Tymczasem w dniu 6 września 2013 r. doszło do zaskakującego i wywołującego jej oburzenie zdarzenia w postaci pojawienia się po godzinie 8 rano pracownika socjalnego dopytującego się o skarżącą. Skarżąca podniosła w swej skardze również, iż wywiad środowiskowy winien być przeprowadzany po powiadomieniu osoby, z którą ten wywiad ma się odbyć w miejscu jej pobytu. Tym samym, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie doszło do samowolnego najścia jej przez pracownika Centrum Pomocy Społecznej, które odebrała jako ściganie jej jako przestępcy, naruszając tym samym jej dobra osobiste i wolność osobistą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga T. G. jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Przeprowadzony wywiad środowiskowy w dniu 6 września 2013 r. przez pracownika Centrum Pomocy Społecznej [...] nie może być potraktowany jako którykolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Przeprowadzony wywiad środowiskowy nie należy w szczególności do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).
O innych niż decyzje administracyjne lub postanowienia, wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa można mówić, jeżeli akt posiada następujące cechy: ma charakter władczy, jest podjęty w sprawie indywidualnej, ma charakter publicznoprawny, dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), ZNSA 2006 nr 2 s. 12 za J.P. Tarno, op. cit., s. 33).
Przeprowadzony wywiad środowiskowy nie spełnia tych przesłanek, bowiem nie ma charakteru publicznoprawnego, w tym znaczeniu, że nie dotyczy praw i obowiązków strony wynikających z przepisów prawa administracyjnego, lecz dotyczy wykonywania przez pracownika socjalnego czynności skutkujących sporządzeniem protokołu w ramach postępowania uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego i ustawie o pomocy społecznej, kończącego się decyzją administracyjną. Dopiero ta decyzja, po wyczerpaniu toku instancji, podlega kontroli sądu administracyjnego.
Dodatkowo zaznaczyć należy, że T. G. w istocie wniosła do sądu administracyjnego skargę, która ma charakter skargi powszechnej, określonej przepisami art. 227 i następne K.p.a. Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Postępowanie w sprawie tego typu skarg ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 K.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi.
Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów, o których mowa w cytowanym wyżej art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego, ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § i 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.