Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę Z. prawa własności gruntu położonego w jednostce ewidencyjnej Z. obręb D., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...], powstała z części parcel. kat. [...],[...],[...], [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...] objętych wykazem hipotecznym [...], gm. katastralna D. - uchyliła zaskarżoną decyzję i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda Małopolski wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32. poz. 191 ze zm.). Wojewoda Małopolski ustalił, że przedmiotowa działka nr [...] powstała z części parceli I kat. [...],[...],[...], [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...], objętych wykazem hipotecznym [...] gm. kat. D.. Ponieważ odwołujące się P. S. A. nie legitymowały się tytułem prawnym do mienia, lecz mienie pozostawało tylko w faktycznym użytkowaniu przedsiębiorstwa, stało się one z dniem 27 maja 1990 roku na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku mieniem gminy Z..
Od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku odwołały się P. S. A. ubiegające się w odrębnym postępowaniu o uwłaszczenie jej spornym mieniem.
Rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku następują wyłącznie z dniem 27 maja 1990 roku,co wynika wprost z jego treści. Ponadto mogą dotyczyć składników - w tym nieruchomości - tylko w ich stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 roku. Decyzje wojewodów, podejmowane w trybie wspomnianego przepisu mają więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem tylko potwierdzają zmianę stanu własnościowego komunalizowanego mienia, istniejącego w dacie 27 maja 1990 roku.
Natomiast sporna działka nr [...] została utworzona w roku 1996 roku, a więc po dniu 27 maja 1990 roku i nie jest tożsama z nieruchomością istniejącą poprzednio, z której została wydzielona. Nie może być zatem przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Organ II instancji uznał również, że odwołujące się P. S. A. ma interes prawny w toczącym się postępowaniu, gdyż z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia nieruchomości, jest również podmiot ubiegający się aktualnie o tę nieruchomość w innym postępowaniu. Reasumując swoje rozważania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2007 roku nie mogła być utrzymana.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2007 roku wniosła Gmina Z., podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, przez uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku podziału dokonanego po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. To, czy dana nieruchomość była oznaczona w dniu 27 maja 1990 roku w inny sposób niż na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej, nie zmienia faktu, że ciągle była i jest tą samą nieruchomością. Skarżąca gmina podniosła również zarzut naruszenia art. 28 kpa przez przyjęcie, że P. S. A. posiadają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organom administracji.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Poza tym sąd nie jest związany zarzutami skargi, rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy. Dokonując w tym kontekście kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo materialne, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez błędne jego zastosowanie. Jedynym argumentem jakim posłużył się organ odwoławczy dla uzasadnienia swojej decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] utworzona została w dniu [...] września 1996 roku decyzją Wójta Gminy Z. zatwierdzającą podział nieruchomości objętej [...] D. gmina Z. działka nr [...] - czyli po dniu 10 maja 1990 roku i jako taka nie może być przedmiotem komunalizacji.
Takie stanowisko nie można uznać za trafne. Podkreślić należy, że przedmiotem komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku jest mienie tj. własność i inne prawa majątkowe (art. 44 k.c.). Istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów uległa po dniu 27 maja 1990 roku nieruchomość. Ewidencja gruntów i budynków służy dostarczaniu danych, które mają umożliwić planowanie gospodarcze, planowanie przestrzenne, wymiar podatków i świadczeń, oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, statystykę publiczną, gospodarkę nieruchomościami (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz. U. z 2000 r. nr 1000, poz. 1086 ze zm.).
W świetle powyższego, uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów w 1996 roku, jest pozbawione racji i skutkuje naruszeniem art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2006 roku I OSK 262/06 LEX 293167). W tej sytuacji rzeczą organu odwoławczego było zbadanie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 roku była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Niezbadanie tych przesłanek skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Podstawą prawną wydania decyzji organu I instancji był art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Według tego przepisu mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego – staje się w dniu wejścia w życie ustawy tej ustawy (27 maja 1990 roku) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Wynika z tego, że dla komunalizacji w tym trybie decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny mienia istniejący w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 roku. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych, na którym oparł się organ I instancji, wydając decyzję administracyjną to: sporządzony odręcznie przez geodetę uprawnionego W. W. wypis z księgi gruntowej [...] wg stanu na dzień 18 kwietnia 2007 roku, wykaz zmian gruntowych (równoważnik dla działki nr [...]) z dnia 10 lipca 1997 roku, odpis z księgi wieczystej dotyczący nieruchomości objętej wykazem hipotecznym [...] D. z dnia 7 września 2004 roku oraz wypis z ewidencji gruntów dla działki nr [...] według stanu z dnia 30 czerwca 2004 roku.
W aktach sprawy brak zatem ustaleń dotyczących stanu nieruchomości na dzień 27 maja 1990 roku, co wymaga wyjaśnienia w toku postępowania komunalizacyjnego, a czego organ I instancji nie uczynił. Dlatego też – zdaniem sądu - decyzja organu I instancji również winna zostać uchylona na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji zbadają czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku, biorąc pod uwagę wyżej wyrażone stanowisko sądu.
Natomiast za niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że P. S. A. posiadają status strony w przedmiotowym postępowaniu. Za akt sprawy wynika, że w toku jest postępowanie, wszczęte na wniosek P. S. A., w sprawie wydania decyzji w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.). W orzecznictwie wyrażany jest bowiem pogląd, że stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia nieruchomości, jest również podmiot ubiegający się o tę nieruchomość w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2006 roku I OSK 1397/2005 [numer dowodu zakryty]).
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.