Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. S., postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie wyjaśnienia treści decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], zapisanej w Kw nr [...], położonej w [...] przy ul. [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Prezydent [...] decyzją z [...] października 2017 r. zatwierdził przedstawiony na mapie z projektem podziału, podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], zapisanej w Kw nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. W decyzji tej wydzielono działki nr: [...],[...],[...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Prezydent [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. dokonał sprostowania m.in. osnowy decyzji z [...] października 2017 r. w ten sposób, że wskazał, że w wyniku podziału powstała działka nr [...] o pow. [...] ha – tereny dróg publicznych, droga dojazdowa - ulica [...].
A. S. pismem z [...] maja 2019 r. złożył wniosek o wyjaśnienie decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. poprzez wskazanie: - czy na podstawie ww. decyzji działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną i czy takie przeznaczenie wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Św. Katarzyny część I zatwierdzonego uchwałą nr [...] przez Radę [...][...] marca 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 19 marca 2013 r. poz. 3262); - w przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, czy na podstawie ww. decyzji działka nr [...] przeszła na własność [...] w oparciu o art. 98 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Prezydent [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r. orzekł o odmowie wyjaśnienia treści decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], zapisanej w Kw nr [...], położonej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wydana decyzja, sprostowana postanowieniem, jest jednoznaczna i nie jest dotknięta żadną zawiłością, utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy.
Na powyższe postanowienie A. S. wniósł zażalenie. W zażaleniu strona wskazała, że zaskarżone postanowienie narusza art. 6, 7, 8 § 1, 9, 11, 77 § 1, 107 § 3, 113 § 2, 124 kpa. Organ w szczególności nie wskazał na charakter drogi pod którą zostały wydzielone działki objęte decyzją podziałową, nie wskazał wyraźnie, że na podstawie decyzji podziałowej doszło do wydzielenia działek pod drogę publiczną, nie wskazał w podstawie prawnej decyzji podziałowej art. 98 ugn. Organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia treści decyzji podziałowej poprzez wskazanie, czy na jej podstawie działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną i czy takie przeznaczenie wynika z planu miejscowego oraz czy działka ta na podstawie decyzji podziałowej przeszła na własność [...] w oparciu o art. 98 ust. 1 ugn.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 113 § 2 kpa organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji.
Zdaniem Kolegium wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji jest konieczne, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji polega jedynie na objaśnieniu jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens. Zastosowanie tego trybu nie może prowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia, ani go uzupełniać, czy pozostawać w nim w sprzeczności.
Zdaniem organu odwoławczego postanowienie organu I instancji jest prawidłowe, ponieważ strona poprzez złożenie wniosku o wyjaśnienie treści decyzji podziałowej zmierza w istocie do oceny skutków wiążących się z wydaniem decyzji podziałowej. Tym samym nie dotyczą wyjaśnienia niejasności tkwiącej w samym tylko rozstrzygnięciu.
Kolegium zauważyło, że skutkiem decyzji zatwierdzającej na wniosek właściciela podział nieruchomości obejmujący wydzielenie działek pod drogę publiczną lub pod poszerzenie takiej drogi jest to, że przejście działek pod drogi publiczne następuje z mocy samego prawa, tj. na podstawie art. 98 ugn. O tym który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 ugn nabędzie na mocy tego przepisu grunt wydzielony pod drogę publiczną decydują zasadniczo zapisy planu miejscowego.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2020 r. A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia;
2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz 124 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny, wnikliwy i wyczerpujący, w tym pominięcie postanowienia Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] z [...] kwietnia 2019 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 2019 r. w przedmiocie oddalenia wniosku [...] o odłączenie działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi wieczystej oraz ujawnienie w niej [...] jako właściciela na podstawie decyzji podziałowej, skutkujące błędnym uznaniem, że żądanie skarżącego sprowadza się do konieczności oceny skutków, jakie wiążą się z wydaniem decyzji podziałowej i tym samym nie dotyczy wyjaśnień niejasności, co do podjętego rozstrzygnięcia, które nie istnieją;
2) art. 113 § 2 kpa w zw. z art. 98 ust. 1 ugn poprzez błędne uznanie, że żądanie skarżącego sprowadza się do konieczności oceny skutków, jakie wiążą się z wydaniem decyzji podziałowej podczas, gdy dotyczy ona wyjaśnienia niejasności podjętego rozstrzygnięcia, których istnienie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta [...] z [...] lipca 2019 r. podczas, gdy ze względu na jego wadliwość powinno ono zostać uchylone, a organ II instancji winien dokonać wyjaśnienia treści decyzji, względnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
Trafnie zwróciło uwagę Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w tym trybie rektyfikacji decyzji organ, który wydał decyzję, wyjaśnia jak rozumie sens rozstrzygnięcia, jeżeli treść osnowy decyzji jest zawiła, niejednoznaczna.
Z treści osnowy ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...], w kształcie nadanym poprzez ostateczne postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...], wynika, że na wniosek właścicieli działki nr [...] z obrębu [...], zapisanej w Kw nr [...] organ I instancji, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie [...] część I, zatwierdzonego uchwałą nr [...] przez Rady [...][...] marca 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 19 marca 2013 r. poz. 3262) zatwierdził podział wskazanej wyżej nieruchomości polegający m.in. na wydzieleniu działki nr [...] o pow. [...] ha znajdującej się na terenie dróg publicznych, drogi dojazdowej – ul. [...].
Z uzasadnienia decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], w kształcie istniejącym po sprostowaniu, wynika, że przedmiotowy podział ma na celu wydzielenie części nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających ul. [...]. W uzasadnieniu tej sprostowanej decyzji Prezydent [...] przedstawił stanowisko, że projektowana do wydzielenia działka nr [...] położona jest na terenie o symbolu [...] przeznaczonym w planie miejscowym pod teren dróg publicznych, drogę dojazdową – ul. [...]. Organ zatwierdzający podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wskazał ponadto, że przedmiotem niniejszego podziału jest oddzielenie od istniejących dróg wewnętrznych terenu położonego w liniach rozgraniczających dróg publicznych, drogi dojazdowej – ul. [...] oznaczonej na rysunku planu [...], który zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały nr [...] z [...] marca 2013 r. jest przeznaczony dla realizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodzić należało się z organem odwoławczym, że treść tej decyzji jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości.
Nie budzi wątpliwości Sądu i orzekających w sprawie organów to, że sąd wieczystoksięgowy postanowieniem z [...] września 2019 r. oddalił wniosek [...] o odłączenie działki nr [...] z dotychczasowej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi wieczystej oraz ujawnienie w niej [...] jako właściciela na podstawie ostatecznej decyzji podziałowej Prezydenta [...] z [...] października 2017 r.
Należy jednak zwrócić uwagę, że sąd wieczystoksięgowy dysponował ostateczną decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...] w kształcie pierwotnym. Z treści osnowy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (przed sprostowaniem) nie wynika, aby działka nr [...] została wydzielona pod ul. [...], jako drogę o statusie drogi publicznej.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych nie wynika, aby którakolwiek ze stron złożyła ostateczne postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...] do akt sprawy wieczystoksięgowej, na etapie jej rozpoznawania przez Sąd Rejonowy dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych.
Zatem sąd wieczystoksięgowy nie oceniał zasadności wniosku [...], z uwzględnieniem jako podstawy wpisu ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...], w kształcie nadanym przez ostateczne postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...].
Zdaniem Sądu wniosek A. S. o wyjaśnienie treści decyzji nie mógł zostać uwzględniony w trybie art. 113 § 2 kpa.
Z treści tego wniosku, zażalenia, pism dodatkowych z [...] września 2019 r. i [...] października 2019 r. wynika, że A. S. domaga się uzupełnienia sprostowanej decyzji podziałowej o dodatkowe treści, tj. powołanie w podstawie prawnej decyzji art. 98 ust. 1 ugn, jednoznaczne wskazanie w tej decyzji, że działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną – drogę gminną, zgodnie z art. 98 ust. 1 ugn, wskazanie w treści decyzji skutków prawnorzeczowych wynikających z art. 98 ust. 1 ugn, tj. przejścia z mocy tego przepisu działki gruntu nr [...] na własność [...].
Poza tym skarżący oczekiwał od organu, aby ten w trybie art. 113 § 2 kpa wyjaśnił treść sprostowanej decyzji podziałowej, z uwzględnieniem nowych dowodów – postanowień wydanych w sprawie wieczystoksięgowej.
Wskazany wyżej zakres żądania wniosku, uzupełnionego kolejnymi pismami strony, wykracza poza przedmiot sprawy o wyjaśnienie samej tylko treści ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017 r. nr [...], sprostowanej ostatecznym postanowieniem Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sprawie o wyjaśnienie treści decyzji podziałowej w trybie art. 113 § 2 kpa organ nie dokonuje na nowo ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie może też ingerować bądź oceniać przyjętej podstawy prawnej decyzji podziałowej lub dokonać jej sprostowania i uzupełniać uzasadnienia tej decyzji. Nieuprawnione jest domaganie się w tym trybie oceny skutków prawnych decyzji podziałowej, o czym przesądził już ustawodawca w art. 98 ust. 1 i 2 ugn. Działalność organu w tego rodzaju sprawie ogranicza się do wyjaśnienia sensu rozstrzygnięcia sprawy, a więc wyjaśnienia wątpliwości związanych z osnową decyzji, jej treścią. Poprzez zastosowanie tego trybu strona nie może zmierzać do uzyskania wiążącego stanowiska organu co do skutku prawnego decyzji i określenia stanu prawnego nieruchomości po podziale, czy uzupełnienia postanowieniem uzasadnienia decyzji w tych kwestiach (por. wyrok NSA z 2 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1380/06). Pogląd ten podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
Trzeba wskazać, że - co do zasady - skutki prawnorzeczowe wynikające z art. 98 ust. 1 ugn, z uwzględnieniem treści ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ocenia sąd wieczystoksięgowy (art. 98 ust. 2 ugn), a także organ właściwy w sprawie o odszkodowanie (art. 98 ust. 3 ugn).
Wobec tego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły być skuteczne, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.