Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. na syna T. M. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że prawo do zasiłku rodzinnego nie przysługuje na podstawie art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli m.in. osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że rodzice lub jedno z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
Treść przepisu art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca w stosunku do osób samotnie wychowujących dziecko prawo do zasiłku rodzinnego, a tym samym do dodatków do zasiłku rodzinnego, uzależnił od posiadania zasądzonego świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodzica. Z akt wynika, że T. M. jest obecnie wychowywany przez ojca J. M., jest u niego zameldowany. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] października 2004 r. sygn. akt [...] małżeństwo J. M. i E. M. zostało rozwiązane przez rozwód, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi E. i T. sąd powierzył matce. Natomiast wyrokiem Sądu Rejonowego w G. uchylony został obowiązek alimentacyjny J. M. wobec małoletniego T. M. z dniem 1 lutego 2006 r.
W skardze na powyższą decyzję J. M. wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż ubiegającemu się o zasiłek rodzinny na dziecko w myśl przepisów prawa i ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest potrzebny wyrok sądu stwierdzający, że wykonywania władzy rodzicielskiej spoczywa na ojcu. On wychowuje syna T., zaś żona córkę E. i w związku z takim podziałem nie zachodzi potrzeba uzyskania od któregokolwiek z rodziców wyroku zasądzającego alimenty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Badając skargę pod tym kątem, sąd uznał, że organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a także prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Materialną podstawą prawną przyznawania świadczeń rodzinnych stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), określająca warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje, w zależności od okoliczności faktycznych, rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka albo osobie uczącej się. Warunkiem koniecznym przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, określonych w art. 8 ustawy, jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym przysługuje on jedynie w przypadkach określonych w art. 6 ust. 1 i 1a ustawy (tj. do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zasiłek rodzinny przysługuje również osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia). Jednocześnie też przepis art. 7 ustawy określa sytuacje, w których pomimo spełnienia kryterium dochodowego oraz spełnienia warunku z art. 6 ust. 1 lub 1a, świadczenia rodzinne nie przysługują. Stanowi on swoistego rodzaju katalog przesłanek, których zaistnienie - bez względu na inne okoliczności - wyłącza prawo do zasiłku rodzinnego, a co za tym idzie również do przysługujących do niego dodatków. Stosownie do regulacji art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych dostrzec zatem trzeba, iż w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, (za którą na mocy art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych bezsprzecznie uznać należało skarżącego), w myśl art. 7 pkt 5 zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, bądź też sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
W niniejszej sprawie J. M. nie przedstawił, pomimo wezwania go przez organ, wyroku zasądzającego alimenty na rzecz syna T. M. od jego matki, co oznacza, że nie został spełniony żaden z warunków określonych art. 7 pkt 5 lit, a, b, c, d ustawy.
W tym miejscu należy zauważyć, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych nie jest decyzją uznaniową. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ obowiązany jest dokonać ustaleń, a następnie wydać decyzję, uwzględniając wskazane w ustawie okoliczności. Brak zatem, w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, iż pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek, świadczenie można przyznać również z uwagi na zaistniałą trudną sytuację finansową, społeczną, czy też np. prawną strony. Zasiłki rodzinne są bowiem formą pomocy państwa dla rodzin i mogą być przyznane dopiero wtedy, gdy rodzice nie mogą sami zaspokoić potrzeb bytowych swoich dzieci.
Wobec przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i zasługuje na akceptację. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.