Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 500/12

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania Zarządu Powiatu [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], ustalającej odszkodowanie na rzecz S. K.za nieruchomość, położoną w gminie [...], oznaczoną jako dz. ew. o nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Starosta [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie drogi powiatowej Nr [...] a odcinku od skrzyżowania z drogą gminną – ul. [...] w miejscowości [...] do skrzyżowania ((włącznie) z drogą powiatową Nr [...] – ul. [...] w miejscowości L. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] lipca 2010 r. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Starosta [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość, oznaczoną jako dz. ew. o nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na rzecz S. K. oraz zobowiązał do wypłaty odszkodowania Powiat [...]. Odwołanie od ww. decyzji złożył Zarząd Powiatu [...].

W wyniku rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu [...] Wojewoda [...] stwierdził jego niedopuszczalność. Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wskazał przy tym, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowanie i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194), stronami są podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania i podmioty pozbawione praw rzeczowych do nieruchomości bez względu na to czy będzie im przysługiwało odszkodowanie. Powyższe oznacza, zdaniem organu, że stronami postępowanie byli współwłaściciele, uprawnieni z tytułu służebności gruntowych oraz Starosta [...] – jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania.

Wojewoda zwrócił ponadto uwagę, że Zarząd Powiatu nie jest stroną niniejszego postępowania, bowiem nie dysponuje podmiotowością prawną. Wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, zarząd powiatu jest organem powiatu. Jest to organ wykonawczy, wykonujący uchwały rady powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zarząd powiatu nie jest osobą prawną, ani jednostką organizacyjną, której przysługiwałaby osobowość prawna, wobec czego nie może on występować jako strona postępowania administracyjnego.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu, Powiat [...] reprezentowany przez Zarząd Powiatu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił organowi:

1. 1. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.;
2. - art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia jakim podmiotom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako dz. ew. nr [...], z obrębu [...], gmina [...], przejętą na rzecz Powiatu [...], co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że stroną tego postępowania był Starosta [...], a nie Powiat [...] reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...];
3. - art. 29 kpa poprzez przyjęcie, że Zarządowi Powiatu [...] jako organowi osoby prawnej – Powiatu [...] nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia niedopuszczalności odwołania;
4. - art. 134 kpa poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, z uwagi na to, iż Zarząd Powiatu [...] nie posiadał statusu strony, podczas gdy przepis ten ma wyłącznie charakter procesowy i nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia o odmowie uznania za stronę;
5. 2. naruszenie prawa materialnego:
6. - art. 8 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. poprzez niewłaściwą interpretację tych przepisów polegająca na przyjęciu, iż zarząd powiatu nie jest uprawniony do reprezentowania powiatu jako strony postępowania administracyjnego, a zakres umocowania tego organu do reprezentowania powiatu zawężony jest jedynie do stosunków cywilnoprawnych i pracowniczych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż na gruncie postępowania administracyjnego powiat powinien być zawsze reprezentowany przez przewodniczącego zarządu powiatu tj. starostę;
7. - art. 32 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu tj. przyjęcie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy z jego treści wyraźnie wynika umocowanie zarządu powiatu do gospodarowania mieniem powiatu, a tym samym umocowanie do reprezentowania powiatu we wszelkich postępowaniach dotyczących tego mienia;
8. - art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu tj. przyjęcie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy z jego treści wyraźnie wynika, że do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, właściwy jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie nastąpiło na rzecz tej jednostki.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Istotą sporu między stronami jest w niniejszej sprawie kwestia, czy Wojewoda [...] zasadnie wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Zarząd Powiatu [...], w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. o ustaleniu odszkodowania na rzecz S. K. i zobowiązania do jego wypłaty Powiatu [...].

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, wyżej wymieniona decyzja została skierowana między innymi do Zarządu Powiatu [...]. Skoro Zarząd Powiatu [...] był adresatem decyzji odszkodowawczej brak jest podstaw do kwestionowania jego legitymacji do złożenia środka odwoławczego. Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W niniejszej sprawie Powiat [...], jako zobowiązany do pokrycia kosztów odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w gminie [...], o powierzchni [...] m2, nr działki [...], posiada przymiot strony. Kwestia jego właściwej reprezentacji powinna zostać rozstrzygnięta w toku postępowania drugo instancyjnego.

Powyższe przesądza, że wydając zaskarżone postanowienie Wojewoda [...] naruszył treść art.134 k.p.a, co uzasadnia jego uchylenie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione stanowisko.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.