Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r. J. A. wystąpił do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. A. w miejscowości P., woj. [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Wezwaniem z dnia 20 lutego 2009 r. organ wystąpił do strony, na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, o złożenie brakujących dokumentów i oświadczeń w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania.
Wnioskiem z dnia 16 lipca 2009 r. J. A. wystąpił o zawieszenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] zawiesił na wniosek strony, w trybie art. 98 § 1 k.p.a. postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ w treści postanowienia wskazał, zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a., że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości P., woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że strona w określonym kodeksowo trzyletnim terminie nie zwróciła się do organu o podjęcie zawieszonego postępowania.
J. A. w odwołaniu podał, że w trzyletnim terminie uległ wypadkowi i przebywał w szpitalach, co uniemożliwiło mu czynny udział w prowadzonym postępowaniu i zebranie dokumentów. Odwołujący się podniósł, że w międzyczasie kompletował dokumenty z Ambasady [...] i przesłał do [...] Urzędu Wojewódzkiego. Strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie terminu.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że momentem początkowym biegu trzyletniego terminu jest dzień 23 lipca 2009 r. W ocenie Ministra, Wojewoda prawidłowo obliczył, iż upływ trzyletniego terminu, w którym strona mogła zwrócić się o podjęcie zawieszonego postępowania nastąpił w dniu 23 lipca 2012 r.
Strona postępowania w ciągu wymienionego trzy letniego terminu nie wystąpiła do organu wojewódzkiego z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania, stąd postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie wymagało umorzenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Odnosząc się do argumentów dotyczących stanu zdrowia zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających uchybienie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Ponadto, w trzy letnim okresie, strona mogła wyznaczyć pełnomocnika do prowadzenia sprawy, który wykonałby niezbędne czynności w jej imieniu lub strona mogła korespondencyjnie wystąpić z wnioskiem o podjęcie postępowania, gdyż osobiste stawiennictwo w tym przypadku nie jest wymagane.
Z tych względów, w ocenie Ministra, prawidłowo Wojewoda [...] orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości P., woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Strona prawidłowo pouczona, w ustawowym terminie nie zwróciła się z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł, że w trzyletnim okresie nie wyznaczył pełnomocnika ani nie wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania w sposób korespondencyjny, gdyż o prawach tych został poinformowany przez organ dopiero w piśmie z dnia 27 września 2012 r. i w sposób dla niego niejasny. Wskazał, że dopiero z decyzji Ministra Skarbu Państwa dowiedział się o przysługujących prawach w sposób zrozumiały. Skarżący podniósł, że pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 27 września 2012 r. wprowadziło go w błąd stwierdzeniem, że zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do zakończenia sprawy. Dlatego nie skorzystał z prawa wglądu w akta sprawy. Działanie Wojewody [...] skarżący uznał za naruszające przepis art. 9 i art. 10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu, zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i decyzja Wojewody [...] odpowiadają prawu.
W sprawie jest bezsporne, że postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty zawieszone zostało przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., na wniosek strony. W sprawie nie jest również kwestionowane, że w treści postanowienia o zawieszeniu postępowania Wojewoda [...] zawarł informację, iż jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Organ dopełnił zatem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak wymaga tego przepis art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.
W treści postanowienia zawieszającego, na wniosek strony postępowanie, organ zawarł wyjaśnienie, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. Wojewodzie [...] nie można zatem zarzucić niedopełnienia obowiązku w tym zakresie. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało zawieszone na wniosek strony w związku z koniecznością wykonania wezwania z dnia 20 lutego 2009 r., organ nie miał obowiązku ponownego informowania strony o treści art. 98 § 2 k.p.a. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.).
W sytuacji, gdy strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność wykonania wezwania organu w zakresie zgromadzenia dokumentów, a postępowanie zostało zgodnie z żądaniem strony zawieszone, to od woli strony zależało następnie, czy to postępowanie będzie się toczyło. W doktrynie wskazuje się, że oparcie fakultatywnego zawieszenia postępowania na zasadzie dyspozycyjności rozciąga się również na podjęcie zawieszonego postępowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym przypadku należy przyjąć pełną dyspozycyjność strony, która złożyła żądanie zawieszenia postępowania (v. B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, str. 386).
W sytuacji zatem, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, o którym była prawidłowo pouczona, i nie zażądała podjęcia postępowania, zasadnie organ przyjął, iż żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane.
Postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 22 lipca 2009 r. doręczone zostało J. A. w dniu 23 lipca 2009 r. Termin 3-letni od tego dnia upłynął zatem w dniu 24 lipca 2012 r., a nie 23 lipca 2012 r., jak wskazał organ. Omyłka ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy.
W sprawie nie jest sporne, że w tym okresie skarżący nie wniósł do organu o podjęcie zawieszonego postępowania. Prawidłowo zatem Wojewoda [...] stwierdził, iż zaszła podstawa do wydania decyzji umarzającej postępowanie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a., w przypadku, gdy strona nie zwróciła się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia uważa się za wycofane, zasadnie organ zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a.
W świetle powyższego, dla prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych w tej sprawie, nie miała znaczenia treść pisma organu z dnia 27 września 2012 r., które sporządzone i wysłane zostało do strony po upływie 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. Również błędna informacja o zebraniu materiału dowodowego zawarta w tym piśmie nie miała wpływu na wynik sprawy. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi, iż strona została przez organ poinformowana o prawie wystąpienia o podjęcie postępowania zbyt późno. Informacja o treści art. 98 § 2 k.p.a. zawarta była bowiem w treści postanowienia o zawieszeniu postępowania. Informacja ta była jasna i jej treść nie budziła żadnych wątpliwości, co do skutków braku zgłoszenia żądania w 3-letnim okresie. Organ obowiązek informacyjny wobec strony wypełnił i o skutkach niewystąpienia z żądaniem poinformował. Organ nie miał obowiązku informowania o tym po raz kolejny, w trakcie zawieszonego postępowania.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., który to przepis stanowi o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Postępowanie w tej sprawie nie toczyło się, wobec niezgłoszenia przez stronę żądania podjęcia postępowania. Odnosząc się do rozważań organu w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, Sąd wskazuje, że termin określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.