Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] zmieniającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego - poprzez ograniczenie terminu jego wypłaty do 31 maja 2015 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezydent [...], przyznał skarżącemu świadczenie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2014 r. Po przeprowadzeniu w dniu 17 czerwca 2015 roku aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny od maja 2015 r. składa się ze świadczenia pielęgnacyjnego żony w kwocie [...] zł, zasiłku pielęgnacyjnego skarżącego w kwocie [...] zł, zasiłku pielęgnacyjnego syna w kwocie [...] zł, zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł, dodatku rehabilitacyjnego przy zasiłku rodzinnym w kwocie [...] zł, dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, co w sumie daje łącznie [...] zł, a dochód na osobę w tej trzyosobowej rodzinie wynosi [...] zł/mc.
W związku z powyższym ustaleniem Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. zmienił decyzję własną z [...] grudnia 2014 r. i stwierdził, że dotychczasowa pomoc w tej formie zostaje przyznana skarżącemu do 31 maja 2015 r.
W wyniku rozpatrzenia złożonego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że zasiłek stały jest świadczeniem o charakterze związanym i przyznawany jest osobom, które spełniają kryteria wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm., dalej jako: ups). SKO wyjaśniło, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. SKO wskazało dalej, że kryterium to w dacie orzekania przez organ I instancji wynosiło 456 zł, a od dnia 1 października 2015 r. kryterium to wynosi 514 zł. Kolegium wyjaśniło również, że za osobę całkowicie niezdolną do pracy uważa się m.in. taką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1 ups). W ocenie SKO, skarżący to ostatnie kryterium spełniał i spełnia nadal.
Następnie Kolegium punkt po punkcie wskazało jak na przestrzeni miesięcy kształtowała się sytuacja finansowa rodziny skarżącego i wyjaśniło, że osobie w rodzinie, w której dochód na osobę wynosi [...] zł - nie przysługuje zasiłek stały.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył skarżący. W jej uzasadnieniu podniósł, że organy obu instancji dokonały błędnych ustaleń faktycznych, a w szczególności przy ustalaniu dochodu rodziny pominęły fakt obciążenia go alimentami na rzecz dzieci w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, choć wskazany w decyzjach art. 8 ust. 3 ups nakazuje odliczyć od dochodu kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W tych okolicznościach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wniósł także o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 8 ups z art. 67 i art. 69 w z związku z art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w aktach sprawy, w tym w wywiadzie środowiskowym, brak było jakiejkolwiek informacji o tym, że skarżący ma inne dzieci niż syn B. oraz, że ciążą na nim obowiązki alimentacyjne.
Następnie do akt dołączono poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie wyroków rozwodowych sądów powszechnych, tj.: wyrok Sądu Okręgowego w [...], Wydział I Cywilny, z dnia [...] grudnia 1998 r., sygn. akt [...] i wyrok Sądu Okręgowego w [...], VI Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy, z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniający jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., którą zmieniono decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego.
Dokonane przez organy ustalenia odnośnie dochodu rodziny nie są kwestionowane przez skarżącego. Skarżący podnosi jedynie, że przy obliczaniu dochodu rodziny organy nie wzięły pod uwagę obciążenia go alimentami na rzecz dzieci w wysokości łącznie [...] zł miesięcznie. W piśmie z dnia 16 maja 2016 r. SKO poinformowało, że okoliczności te nie były Kolegium znane przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Istotnie, z akt sprawy wynika, że skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie podniósł, że zostały wobec niego wydane orzeczenia rozwodowe, na mocy których został obciążony kosztami utrzymania małoletnich dzieci. Okoliczność ta została zgłoszona dopiero we wniesionej do Sądu skardze. Z powyższego wynika zatem, że faktyczna wysokość dochodu rodziny, a co za tym idzie dochód na osobę w rodzinie może być inny, niż przyjęły to organy orzekające w sprawie. Skutkowało to uchyleniem decyzji SKO celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ II instancji rozpoznając przedmiotową sprawę naruszył bowiem art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie, czy i w jakiej wysokości skarżący faktycznie płaci zasądzone stosownymi wyrokami sądów powszechnych alimenty na rzecz swoich dzieci. Okoliczność powyższa może mieć istotne znaczenie przy ocenie sytuacji materialnej rodziny i jej dochodu, a tym samym przy ustalaniu przesłanek uzasadniających przyznanie bądź wstrzymanie pobieranego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3 pkt 3 ups za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...) pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W celu wyjaśnienia powyższego organ winien wezwać skarżącego do udokumentowania wysokości rzeczywiście płaconych przez niego alimentów na dzieci i w oparciu o jego wyjaśnienia oraz dowody przelewów (przekazów) wydać odpowiednią do stanu faktycznego decyzję.
W sytuacji gdy skarżący wykaże przekazywanie stosownych kwot pieniężnych uprawnionym do alimentacji dzieciom, organ winien uwzględnić też wiek ww. uprawnionych do alimentacji i ustalić we własnym zakresie, czy obowiązek alimentacyjny w stosunku do dzieci pełnoletnich (zwłaszcza gdy chodzi o wyrok rozwodowy z 1998 r.) już wygasł.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przestawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu, w trybie art. 193 Konstytucji RP, pytania prawnego co do zgodności art. 8 ups z art. 67 i art. 69 w z związku z art. 2 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.