Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. R., odmówiło wnioskodawczyni przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. Równocześnie organ stwierdził, że pokrycie kosztów utrzymania dziecka – M. R. - nie przysługuje W. R. sprawującej funkcję rodziny zastępczej od dnia [..] lutego 2012 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] maja 2013 r.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. (data wpływu: [...] czerwca 2013 r.) W. R. złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powołanej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r., podnosząc, że jest osobą bardzo schorowaną, [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [..] stycznia 2016 r. wezwało W. R. do uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu poprzez przedstawienie dokumentów poświadczających okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia terminu. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. strona wyjaśniła, że nie uchybiła terminowi z powodu niedbalstwa, lecz dlatego, że jest osobą bardzo chorą. Uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, gdyż w tym czasie [...] (w 2012 r.), który [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. odmówiło W. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 kpa, podkreślając, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że powołana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. została odebrana osobiście przez W. R. w dniu [...] maja 2013 r. Od tej daty zatem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia przez W. R. odwołania od tej decyzji. Termin upłynął w dniu [...] maja 2013 r. Zdaniem organu wniosek W. R. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie wskazała przyczyn uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, podnosząc jedynie, że nie uchybiła terminowi z powodu niedbalstwa.
Ponadto wskazała, że jest osobą bardzo chorą, a w 2012 r. [...]. Strona nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów uprawdopodobniających brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej i trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Jednocześnie przeszkoda ta musi istnieć w czasie biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności. Wobec czego we wniosku o przywrócenie terminu zainteresowana powinna wykazać, że mimo należytej staranności nie udało się jej zachować terminu. O braku winy można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej.
Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
W ocenie Kolegium W. R. w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że cierpi na chorobę, która uniemożliwiła jej złożenie w terminie odwołania. Ponadto pomimo wezwania strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnego dokumentu. Przy czym powołując się na chorobę jako fakt uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej, zainteresowana wina wykazać, że rodzaj i przebieg choroby rzeczywiście pozbawiły ją możliwości podjęcia działania, w tym także poprzez inną osobę. Tymczasem w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. strona wskazała, że [...] w 2012 r., a zatem przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że W. R. osobiście odebrała przesyłkę zawierającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r., a więc, wiedząc o swoich dolegliwościach, mogła zatroszczyć się o prowadzenie swoich spraw, w tym w szczególności przez ustanowienie pełnomocnika we wcześniejszym terminie.
Strona nie wykazała bowiem, że nie mogła posłużyć się osobami trzecimi w dokonaniu czynności. Przy czym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnoszone we wniosku okoliczności nie miały charakteru nagłego zdarzenia, niemożliwego do przewidzenia. Przeciwnie, strona nie wywiązała się z obowiązku zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do dokonania czynności.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. R., kwestionując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty przedstawione w postępowaniu przed organem, a dotyczące zasadności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i braku jej winy w jego uchybieniu. Do skargi dołączyła kserokopię [...] wystawionej dnia [..] lipca 2012 r., z której wynika m.in., że [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 58 § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1 - uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2 - zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3 - zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca ani wnosząc wniosek o przywrócenie terminu, ani w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów np. zaświadczeń lekarskich) potwierdzających, że w okresie od dnia [...] maja 2013 r. (data osobistego odbioru decyzji przez skarżącą) do dnia [...] maja 2013 r. (dzień, w którym upływał ustawowy termin do złożenia odwołania, o którym skarżąca została prawidłowo poinformowana), z przyczyn od siebie niezależnych nie była w stanie samodzielnie ani przy pomocy członków rodziny, sąsiadów lub innych osób złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty odwołania od kwestionowanej decyzji. Faktu tego nie potwierdza także załączona do skargi kserokopia [...]. Dokument ten dotyczy bowiem zdarzenia, które wystąpiło prawie rok wcześniej, czyli w okresie [...]. Skarżąca nie uprawdopodobniła również, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W ocenie Sądu, z analizy akt sprawy wynika, że organ II instancji dokonał prawidłowej oceny zaistniałej w sprawie sytuacji faktycznej i prawnej. Przypomnieć należy, że oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 136). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 kpa (niepublikowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96).
Przenosząc powyższe na stan rozpatrywanej sprawy, Sąd stanął na stanowisku, że z treści art. 58 § 1 kpa wynika, że strona powinna przede wszystkim uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Tego warunku skarżąca, jak zasadnie wyjaśnił to organ odwoławczy, w rozpatrywanej sprawie nie spełniła. W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną, mającą uprawdopodobnić brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania jest jej ciężka choroba oraz fakt, że ze względu na upływ czasu nie pamięta co się dokładnie działo w okresie [...]. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Oznacza to, że ani stan po przebytej prawie rok wcześniej choroby, ani czas jaki minął od konkretnego zdarzenia, same w sobie nie stanowią pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu i nie mogą świadczyć o braku winy skarżącej. Sąd w składzie orzekającym, wbrew argumentom skargi, aprobuje zatem stanowisko organu odwoławczego, że w tej sytuacji podawane we wniosku o przywrócenie terminu, nie poparte żadnymi dowodami okoliczności, nie uzasadniały przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego.
W tej sytuacji nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, zaś dokonaną przez organ odwoławczy ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy ocenić jako prawidłową, spójną i wyczerpującą, a zatem zgodną z wymogami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Przy tym dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze analiza znalazła właściwe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.