Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] września 1997 r. Zarząd Gminy W. przekazał w użytkowanie wieczyste na 99 lat grunt o pow. [...] m2 na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W., stanowiący własność Gminy W., obejmujący działki wymienione w sentencji tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku S. Z., odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji i wskazało, że nie stwierdzono aby w przedmiotowej sprawie wypełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 1999 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1213/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję z dnia [...] maja 1999 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Postanowieniem z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 305/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r.
Wnioskiem z dnia 12 marca 2010 r. J. R. i T. P. wystąpili o stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...] i [...], wskazując, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, bowiem w dniu 27 lipca 1993 r. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r. i wskazało, że legalność kwestionowanej powyższym wnioskiem decyzji została zbadana pozostającą w obrocie prawnym decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. W takiej sytuacji, z uwagi na brzmienie art. 110 kpa i art. 156 § 1 pkt 3 kpa nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie ponownie postępowania w tym samym przedmiocie, tym samym, że wniosek J. R. i T. P. zawiera identyczne żądanie, jak wniosek złożony uprzednio przez S. Z. Organ wskazał również, że w sentencji kwestionowanej decyzji w ogóle nie wskazano działek o nr [...], [...] i [...].
Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazało, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że postępowanie prowadzone w sprawie zakończonej wcześniejszą ostateczną decyzją jest bezprzedmiotowe. Nie ma przy tym znaczenia podniesiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, iż skarżący kwestionują decyzję nr [...] jedynie w części dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste jednej z działek. Istotne jest bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności całej tej decyzji został rozpatrzony pozostającą w obrocie wcześniejszą decyzją. Ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego w tej samej sprawie jest niedopuszczalne.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. P. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie:
- 1) art. 7 i 107 § 3 kpa wskutek niewyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,
- 2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji bez uprzedniego zbadania merytorycznych przesłanek wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie,
- 3) art. 10 kpa poprzez niedoinformowanie każdej ze stron o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że jedynie gdyby organ stwierdził ponad wszelką wątpliwość, iż prawidłowość decyzji z dnia [...] września 1997 r., w ramach postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., została wszechstronnie zbadana, również w oparciu o te podstawy, jakie zawarte zostały we wniosku skarżącego, zachodziłaby podstawa do jego oddalenia. Skoro organ nie wykazał tych okoliczności, to zaskarżoną decyzję uznać należy za co najmniej przedwczesną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak też decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że nie stwierdzono aby w przedmiotowej sprawie wypełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 1999 r., nr [...]. Z kolei postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1213/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję z dnia [...] maja 1999 r.
Zdaniem Sądu powołana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. w całości rozstrzygała sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r.
W tej sytuacji niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany.
Głównym argumentem wniosku J. R. i T. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r. był fakt, że jeszcze przed wydaniem tej decyzji, bo w dniu 27 lipca 1993 r., złożyli oni wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, objętej decyzją o oddanie w użytkowanie wieczyste. Powyższe zdaniem wnioskodawców skutkuje nieważnością kwestionowanej decyzji. Wbrew jednak twierdzeniom skargi, argument taki był również zawarty we wniosku S. Z., rozpoznanym decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r., a zatem został przez organ wzięty pod uwagę. Ponadto, jak wskazano już wyżej, z uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. jednoznacznie wynika, iż kwestionowane w trybie nadzorczym rozstrzygnięcie zbadane zostało pod kątem zaistnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego jest bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana już poprzednio w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...]. W takim stanie faktycznym nowa decyzja nadzorcza niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność, byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa i sama podlegała stwierdzeniu nieważności.
Powyższą tezę potwierdza także orzecznictwo sądowoadministracyjne. I tak w wyroku z dnia 27 lipca 1981 r., sygn. akt SA/Po 15/81 Naczelny Sąd Administracyjny oz. w Poznaniu wskazał, że "brak formalnego uchylenia wcześniejszej decyzji o oddaniu działki w użytkowanie wieczyste powoduje nieważność późniejszej decyzji w tej samej sprawie skierowanej do innej osoby".
Wobec powyższego przychylić należy się do stanowiska organu dotyczącego zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki powagi rzeczy osadzonej. W konsekwencji słusznie odmówiono wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r. z powodu rozpoznania tej sprawy i jej zakończenia ostateczną decyzją administracyjną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.